๔๓๖    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๔๓๘
จึงตรัสว่า  โคตฺตํ  ฯเปฯ  โลเก  ดังนี้.  ปัญญาท่านเรียกว่า  มนฺตา.  พระองค์
เที่ยวไปด้วยปัญญานั้น.   ด้วยเหตุนั้นแล  ท่านจึงกล่าวว่า  มนฺตจรามิ    โลเก
ทำเป็นรัสสะด้วยอำนาจของฉันท์.
         พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้น  ทรงเปิดเผยพระองค์อย่างนี้แล้ว   บัดนี้   เมื่อ
ทรงค้านคำของพราหมณ์    ด้วยพระดำรัสว่า    ท่านเห็นบุคคลผู้มีเพศอันประ-
เสริฐอย่างนี้แล้ว   ยิ่งไม่ทราบคำที่ควรถามหรือไม่ควรถาม  จึงตรัสว่า  สงฺฆา-
ฏิวาสี    ฯเปฯ   โคตฺตปญฺหํ.
                        เรานุ่งห่มไตรจีวร   ไม่มีเรือน  ปลง
                ผมแล้ว   มีตนดับความเร่าร้อนแล้ว  ไม่คลุก
                คลีกับมนุษย์  ทั้งหลายในโลกนี้     เที่ยวไปอยู่
                ท่านถามถึงปัญหา     เกี่ยวด้วยโคตรอันไม่
                สมควรกะเรา.
         ก็ในคาถานี้มีอธิบายดังนี้     จีวรแม้   ๓   ผืนท่านเรียกว่า    สังฆาฏิ
เพราะตัดต่อกัน.  ชื่อว่า    สงฺฆาฏิวาสี   เพราะนุ่งห่มจีวรเหล่านั้น .    บทว่า
อคโห  แปลว่า  ไม่มีเรือน.   อธิบายว่า    ไม่มีตัณหา.    ก็เรือนที่ประทับใน
พระเชตวันของพระผู้มีพระภาคเจ้ามีมากมายเป็นต้นว่ามหาคันธกุฎี  โรงมณฑล
ใต้ต้นกุ่มน้ำ  กุฎีต้นมะกอก  โรงไม้จันทร์  ไม่ควรหมายเอาถึงเรือนประทับนั้น.
บทว่า  นิวุตฺตเกโส  ได้แก่ ปลงผม.   อธิบายว่า  ปลงผมและหนวด. บทว่า
อภินิพฺพุตตฺโต   ได้แก่  มีจิตสงบจากความเร่าร้อนหรือมีจิตคุ้มครองแล้ว.
บทว่า    อลิมฺปมาโน  อิธ   มาณเวหิ   ไม่คลุกคลีกับมนุษย์  คือ   ไม่ติด
ไม่เกี่ยวข้องกับมนุษย์เพราะละความเยื่อใยในของใช้ได้แล้ว    คือ   อยู่อย่างสงัด
หน้า ๔๓๗