๔๓๙    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๔๔๑
แก่เทวดาทั้งหลาย.   ม   อักษรในบทว่า    ยญฺมกปฺปยึสุ    เป็นบทสนธิ.
บทว่า  อกปฺปยึสุ   ได้แก่  จัดแจงแล้ว   คือ   ได้ทำแล้ว.   บทว่า  ปุถู  คือ
มาก  มีประการไม่น้อยอันต่างด้วยข้าวและน้ำเป็นต้น.  พราหมณ์ถามด้วยความ
ประสงค์นี้ว่า   ฤๅษี   มนุษย์   กษัตริย์และพราหมณ์เป็นอันมากอาศัยอะไร  ได้
กำหนดยัญไว้   คือกรรมนั้นจะสำเร็จแก่พวกเขาได้อย่างไร.
         ลำดับนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อจะทรงพยากรณ์ความนั้นแก่พราหมณ์
จึงตรัสสองบทที่เหลือนี้ว่า  ยทนฺตคู  เวทคู   ยญฺกาเล  ยสฺสาหุตึ   ลเภ
ตสฺสิชฺเฌติ   พฺรูมิ เราขอบอกว่า  ผู้ถึงที่สุดทุกข์   ถึงที่สุดเวท  จะพึงได้เครื่อง
บูชาในเมื่ออาหารอย่างใดอย่างหนึ่ง   ผู้ใดเข้าไปตั้งไว้ในกาลแห่งยัญ   ยัญกรรม
ของผู้นั้นพึงสำเร็จ.
         ในบทเหล่านั้นบทว่า  ยทนฺตคู  แปลว่า  ผู้ถึงที่สุดแห่งทุกข์.  แผลง  อ
อักษรแห่ง  โอ  อักษรเป็น  ท  อักษรดุจ  ม  อักษรในบทมีอาทิว่า   อสาธารณ-
มญฺเสํ  ขุมทรัพย์ไม่ทั่วไปแก่คนอื่น.  อธิบายว่า  เราขอบอกว่าผู้ใดชื่อว่าถึงที่
สุดแห่งทุกข์    เพราะถึงที่สุดแห่งวัฏทุกข์ด้วยปริญญา  ๓  และชื่อว่าถึงที่สุดแห่ง
เวท เพราะทำลายกิเลสด้วยเวทคือมรรคญาณ ๔ แล้วถึงที่สุด. ผู้นั้นพึงได้เครื่อง
บูชาในเมื่ออาหารอย่างใดอย่างหนึ่ง   โดยที่สุด แม้ใบไม้  รากไม้และผลไม้ในป่า
เข้าไปตั้งไว้ในกาลแห่งยัญของฤาษี  มนุษย์  กษัตริย์และพราหมณ์คนใดคนหนึ่ง
คือ  พึงได้ไทยธรรมไร ๆ จากเครื่องบูชานั้น     ยัญกรรมของผู้นั้นพึงสำเร็จ  พึง
สำเร็จด้วยดี  คือ  พึงมีผลมาก   ดังนี้.
         ลำดับนั้น    พราหมณ์ฟังเทศนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าสมบูรณ์ด้วย
ปรมัตถธรรมอันลึกซึ้ง     เสียงอันไพเราะยิ่ง   และเสียงไม่วิการ   สรรเสริญความ
หน้า ๔๔๐