๔๖๐    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๔๖๒
อรรถกถามาฆสูตรที่   ๕
         มาฆสูตร  มีคำเริ่มต้นว่า  อวมฺเม  สุตํ  ดังนี้.
         ถามว่า  พระสูตรนี้มีเหตุเกิดขึ้นอย่างไร ?
         ตอบว่า   เหตุที่เกิดนี้ท่านกล่าวไว้แล้วในนิทานแห่งมาฆสูตรนั้น.
        มีเรื่องย่อว่า  มาฆมาณพนี้เป็นทายก  เป็นทานบดี.  เขาได้มีความวิตก
ว่าทานที่ให้แก่คนกำพร้าและคนเดินทางที่มาถึงจะเป็นทานมีผลมากหรือไม่หนอ
เราจักทูลถามความนี้กะพระสมณโคดม  ข่าวว่าพระสมณโคดมทรงทราบ  อดีต
อนาคต  และปัจจุบัน    เขาจึงเข้าไปถามพระผู้มีพระภาคเจ้า.  พระผู้มีพระภาค-
เจ้าทรงพยากรณ์สมควรแก่คำถามของเขา    พระสูตรนี้รวบรวมคำของสามท่าน
คือ  ของพระสังคีติกาจารย์  ของพราหมณ์  ของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วเรียกว่า
มาฆสูตร.
         ในบทเหล่านั้น  บทว่า  ราชคเห  คือในนครมีชื่ออย่างนั้น.  นครนั้น
เรียกว่าราชคฤห์เพราะถูกพระเจ้ามันธาตุ      และหาโควินทะยึดครองไว้     แม้
อาจารย์พวกอื่นก็พรรณนาไว้ในทำนองนี้.  พรรณนาไว้อย่างไร.  นี้เป็นชื่อของ
นครนั้น.   ก็นครนี้นั้นเป็นนครครั้งพุทธกาล  และครั้งจักรพรรดิกาล.  ในกาล
ที่เหลือเป็นนครว่างเปล่าถูกยักษ์ครอง     เป็นป่าอันเป็นที่อยู่ของยักษ์เหล่านั้น.
พระอานนท์แสดงถึงโคจรคามอย่างนี้แล้วจึงกล่าวถึงที่ประทับว่า   คิชฺฌกูเกฏ
ปพฺพเต  ณ  ภูเขาคิชฌกูฎ.    พึงทราบว่าแร้งอาศัยอยู่บนยอดภูเขานั้น     หรือ
ยอดภูเขานั้นคล้ายแร้ง   ฉะนั้น    จึงเรียกภูเขานั้นว่า  คิชฌกูฎ  ดังนี้,
หน้า ๔๖๑