๔๖๗    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๔๖๙
         ยัญจักสมบูรณ์ด้วยความสมบูรณ์แห่งยัญนั้น    ในข้อนั้นพึงมีคำถามว่า
พึงทำจิตให้ผ่องใสได้อย่างไร  ?
         ตอบว่า  ด้วยการละโทสะ.   ละโทสะได้อย่างไร ?  ด้วยการยึดยัญเป็น
อารมณ์. อธิบายว่าก็เมื่อบูชายึดยัญเป็นอารมณ์ตั้งอยู่ในยัญนั้นละโทสะเสีย  เมื่อ
บูชามีจิตกำจัดความมืดคือโมหะเอาสัมมาทิฏฐิเป็นดวงประทีป  มีเมตตาในสัตว์
ทั้งหลายเป็นตัวนำ   ยัญคือไทยธรรมนี้เป็นอารมณ์   บุคคลนั้นตั้งมั่นในยัญนี้
ด้วยการยึดเป็นอารมณ์   ย่อมละโลภะ  อันมีไทยธรรมเป็นปัจจัย  ย่อมละความ
โกรธ   อันมีปฏิคาหกเป็นปัจจัย  ย่อมละโมหะ  อันมีโลภะและโกรธทั้งสองเป็น
เหตุ  ดังนั้น    ชื่อว่าย่อมละโทษแม้  ๓ อย่าง  ด้วยประการฉะนี้.  บุคคลนั้นเป็น
ผู้ปราศจากความกำหนดในโภคทรัพย์อย่างนี้    พึงกำจัดโทษในสัตว์ทั้งหลาย
ละนิวรณ์  ๕  ได้ด้วยการกำจัดโทษนั้นนั่นเอง    เจริญเมตตาจิตอันหาประมาณ
มิได้    อันมีประเภทเป็นอุปจาระและอัปปนาโดยลำดับ     ด้วยการแผ่ไปยังสัตว์
ไม่มีประมาณ  หรือด้วยการแผ่เมตตาไม่มีส่วนเหลือในสัตว์ตัวเดียว   เป็นผู้ไม่
ประมาทในอิริยาบถทั้งหมดเนือง ๆ  ทั้งกลางวันกลางคืนเพื่อความไพบูลย์แห่ง
ภาวหาต่อไป  ย่อมแผ่อัปปมัญญาภาวนา  อันได้แก่เมตตาฌานนั้นแลไปทั่วทิศ.
         ลำดับนั้น  พราหมณ์ไม่รู้เมตตานี้ว่า  นี้เป็นทางแห่งพรหมโลก  ครั้น
สดับเมตตาภาวนาอันเป็นวิสัยในอดีตของคนอย่างเดียว   ยิ่งมีความสรรเสริญใน
พระสัพพัญญูในพระผู้มีพระภาคเจ้ายิ่งขึ้น    เพราะตนเองน้อมไปในพรหมโลก
จึงสำคัญว่า   การเกิดในพรหมโลกเท่านั้นเป็นความบริสุทธิ์และความพัน   เมื่อ
จะทูลถามถึงทางไปพรหมโลกจึงกล่าวคาถาว่า  โก  สุชฺฌตี  ใครย่อมบริสุทธิ์
ดังนี้เป็นต้น.
หน้า ๔๖๘