๔๘๙    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๔๙๑
สมณะหรือพราหมณ์ผู้ใดถูกท่านถามปัญหานี้แล้วพยากรณ์ได้  ท่านพึงประพฤติ
พรหมจรรย์ในสำนักของผู้นั้นเถิด.
         บทว่า  ปุราณสาโลหิตาย  เทวตาย  ปญฺหา  อุทฺทิฏฺ€า  โหนฺติ
เทวดาผู้เป็นสาโลหิตเก่าได้แสดงปัญหานี้  ท่านกล่าวหมายถึงเทพบุตรนี้.
         บทว่า   อุทฺทิฏฺ€า   ท่านกล่าวเพียงหัวข้อแสดงเท่านั้นมิได้กล่าวโดย
จำแนก
         เมื่อพรหมกล่าวอย่างนี้แล้ว  สภิยะได้เรียนปัญหาเหล่านั้นตามลำดับบท
ด้วยการกล่าวครั้งเดียวเท่านั้น.  ครั้งนั้นพรหมแม้รู้อยู่ก็ยังไม่บอกว่า  พระพุทธ-
เจ้าเกิดแล้วแก่สภิยะนั้น. พรหมกล่าวอย่างนี้ว่า  โย เต  สภิย ฯเปฯ  จเรยฺยาสิ
ดูก่อนสภิยะ  สมณะหรือพราหมณ์ผู้ใดถูกท่านถามปัญหาเหล่านี้แล้วพยากรณ์ได้
ท่านพึงประพฤติพรหมจรรย์ในสำนักของผู้นั้นเถิด     ด้วยความประสงค์นี้ว่า
สภิยปริพาชกเมื่อแสวงหาประโยชน์    จักรู้จักพระศาสดาด้วยตนเอง   และความ
ที่ภายนอกศาสนานี้ว่างจากสมณพราหมณ์  ดังนี้.   แต่เกจิอาจารย์กล่าวพรรณนา
เรื่องราวของพระสภิยเถระไว้ในเถรคาถาในจตุกกนิบาตว่า มารดาของท่านสภิย-
เถระนั้นคิดถึงการปฏิบัติผิดของตน   จึงรังเกียจการปฏิบัติผิดนั้น     ยังฌานให้เกิด
แล้วไปบังเกิดในพรหมโลก  มารดาผู้เป็นเทพชั้นพรหมได้แสดงปัญหาเหล่านั้น
ดังนี้.
         บทว่า   เย   เต   เป็นบทยกขึ้นแสดงถึงบุคคลที่ควรกล่าวถึงในบัดนี้.
บทว่า   สมณพฺราหฺมณา   ได้แก่  ผู้เป็นสมณะและพราหมณ์ด้วยการเข้าไป
บรรพชาและด้วยโลกสมมติ.  บทว่า  สงฺฆิโน.  คือเป็นเจ้าหมู่.  บทว่า  คณิโน
เป็นเจ้าคณะ   คือผู้ปฏิญญาอย่างนี้ว่า   เราเป็นศาสดา   เป็นสัพพัญญู.  บทว่า
หน้า ๔๙๐