๕๒๕    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๕๒๗
ส่วนแม่น้ำที่ไหลออกจากทิศด้านใต้ก็ไหลเวียนขวา ๓ รอบ แล้วไหลตรงไปทาง
ใต้   สิ้นทาง  ๖๐  โยชน์บนหลังหินนั่นเอง   แล้วกระทบภูเขาไหลไปเป็นสายน้ำ
ประมาณ  ๓   คาวุตโดยส่วนกว้าง  ไหลไป ๖. โยชน์ทางอากาศแล้วตกลงบน
แผ่นหินชื่อติยัคคฬะ.    และแผ่นหินแตกด้วยกำลังสายน้ำ  ณ  ที่นั้นก็เกิดสระ-
โบกขรณีชื่อติยัคคฬะประมาณ ๕๐   โยชน์  ทำลายฝั่งสระโบกขรณีไหลเข้าไปยัง
แผ่นหินไปได้  ๖๐  โยชน์ จากนั้นก็ทำลายแผ่นดินหนาทึบ.  ไหลลงไปประมาณ
๖๐  โยชน์ทางอุโมงค์   กระทบติรัจฉานบรรพตชื่อว่าวิชฌะ   แยกออกเป็น  ๕
สาย  คล้ายนิ้วทั้ง ๕ บนฝ่ามือไหลไป.  สายน้ำทั้ง  ๕  นั้น  ในที่ที่ไหลเวียนขวา
สระอโนดาต  ๓ รอบ เรียกว่าอาวัฏฏคงคา ในที่ที่ไหลตรงไปตามหลังแผ่นหิน
๖๐  โยชน์ เรียกว่า อากิณณคงคา. ในที่ที่ไหลไปทางอากาศ ๖๐ โยชน์  เรียกว่า
อากาศคงคา. สายน้ำตกลงบนแผ่นหินชื่อว่า  ติยัคคฬะตั้งอยู่บนที่ว่างประมาณ
๕๔ โยชน์  ท่านจึงเรียกว่าติยัคคฬโบกขรณี.   สายน้ำในที่ที่ทำลายฝั่งแล้วไหล
เข้าไปยังแผ่นหิน   ไหลไปประมาณ  ๖๐  โยชน์    เรียกว่า    พหลคงคา.
สายน้ำในที่ที่ทำลายแผ่นดินแล้วไหลไปทางอุโมงค์สิ้น  ๖๐  โยชน์     เรียกว่า
อุมมังคคงคา. สายน้ำในที่ที่เป็น ๕  สาย กระทบดิรัจฉานบรรพตชื่อว่าวิชฌะ
แล้วไหลไป  ท่านเรียกว่าปัญจธารา (แม่น้ำ  ๕  สาย)  คือ คงคา ยมุนา อจิรวดี
สรภู  มหี.  มหาคงคาทั้ง  ๕   เหล่านี้มีหิมะตก.   ในแม่น้ำ  ๕   สายเหล่านั้น
แม่น้ำสายที่ ๕   ชื่อมหีนั่นแหละท่านประสงค์เอาชื่อว่า  มหามหีคงคา  ในที่นี้.
         อาปะใดทางทิศเหนือของแม่น้ำคงคา  อาปะนั้นเป็นชนบท  เพราะไม่
ไกลสายน้ำเหล่านั้น  พึงทราบว่าชื่อ  อังคุตตราปะ.
หน้า ๕๒๖