๕๒๘    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๕๓๐
เป็นผู้กำจัดข้าศึกคือกิเลส และหักซี่กำคือกิเลส เพราะเป็นผู้ควรแก่ปัจจัยเป็นต้น
เพราะไม่มีความลับในการทำบาป.    จริงอยู่    พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น
เป็นผู้ไกลจากกิเลสทั้งปวง     เพราะกำจัดกิเลสพร้อมด้วยวาสนา    ด้วยมรรค
เพราะฉะนั้น จึงเป็นพระอรหันต์  เพราะเป็นผู้ไกล.  อนึ่ง พระองค์กำจัดข้าศึก
คือกิเลสเสียได้ด้วยมรรค  เพราะฉะนั้น   จึงทรงพระนามว่า  อรหํ เพราะทรงกำ
จัดข้าศึกเสียได้.  อนึ่ง คุมคืออวิชชา ภวตัณหา   ซี่ล้อคืออภิสังขารมีบุญเป็นต้น
กงคือชราและมรณะ    เสียบด้วยเพลาอันสำเร็จด้วยสมุทัยคืออาสวะประกอบเข้า
ไปในรถคือภพ  ๓  มีสงสารเป็นล้อแล่นไปในกาลอันไม่มีเบื้องต้น   พระองค์
ดำรงอยู่บนปฐพีคือศีล   ด้วยพระบาทคือความเพียร ณ  โพธิมณฑล  ทรงถือ
ขวานคือญาณอันกระทำให้สิ้นกรรม  ด้วยพระหัตถ์คือศรัทธาแล้วทรงกำจัดซี่กำ
ทั้งปวงเสียได้   เพราะฉะนั้น    พระองค์จึงทรงพระนามว่า อรหํ เพราะกำจัดซี่กำ
เสียได้  อนึ่ง เพราะพระองค์เป็นทักขิไณยบุคคลผู้เลิศ  จึงสมควรรับปัจจัยมีจีวร
เป็นต้น   และเครื่องสักการะและความเคารพเป็นต้น    เพราะฉะนั้น   พระองค์จึง
ทรงพระนามว่า อรหํ เพราะเป็นผู้ควรแก่ปัจจัยเป็นต้น.  อนึ่ง  พระองค์ไม่ทรง
ทำความชั่วไม่ว่าในที่ไหน ๆ เหมือนคนพาลสำคัญตนว่าเป็นบัณฑิต    บางพวก
ในโลกย่อมทำบาปในที่ลับ     เพราะเกรงจะไม่มีใครสรรเสริญ     เพราะฉะนั้น
พระองค์จึงทรงพระนามว่า  อรหํ  เพราะไม่มีความลับในการทำบาป.
         อนึ่ง  ในบทว่า  อรหํ  นี้   มีคาถาดังนี้
                อารกตฺตา  หตตฺตา  จ        กิเลสารีน  โส  มุนิ
                หตสงฺสารจกฺกาโร               ปจฺจยาทีน  จารโห
                น  รโห   กโรติ  ปาปานิ        อรหํ  เตน  ปวุจฺจติ
หน้า ๕๒๙