๕๓๙    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๕๔๑
         ลำดับนั้น     พราหมณ์ได้ยินเสียงว่า   พุทธะ   เพราะความที่ตนสร้าง
สมบุญมาก่อน  จึงเหมือนรดด้วยน้ำอมฤต  มีความประหลาดใจกล่าวว่า  เกณิยะ
ผู้เจริญ   ท่านกล่าวว่า  พุทฺโธ   หรือ.    เกณิยะบอกตามความจริง    กล่าวว่า
ท่านเสละผู้เจริญ  ข้าพเจ้ากล่าวว่า  พุทฺโธ   เพื่อให้แน่นอน  เสละ ได้ถามย้ำอีก.
เกณิยะก็บอกอย่างนั้น.
         ลำดับนั้น    เสลพราหมณ์เมื่อจะแสดงความที่เสียงว่าพุทธะหาได้ยากแม้
ตลอดแสนกัปจึงกล่าวว่า   แม้เสียงประกาศว่า   พุทฺโธ    นี้แลก็หาได้ยากในโลก.
         ลำดับนั้น  พราหมณ์ได้ยินเสียงว่าพุทธะจึงคิดใคร่จะทดลองดูว่า  ท่าน
ผู้นั้นเป็นพุทธะจริง  หรือเป็นพุทธะเพียงชื่อเท่านั้น   จึงได้กล่าวว่า  อาคตานิ
โข  ปน    ฯเปฯ   วิวฏจฺฉโท   ความว่า   พระมหาบุรุษผู้ประกอบด้วยมหา-
ปุริสลักษณะ  ๓๒    ประการมาในมนต์ของพวกเรา  ฯลฯ  ถ้าเสด็จออกบวชเป็น
บรรพชิตจะได้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า   มีหลังคาคือกิเลสอันเปิดแล้ว
ในโลก.
         บทว่า มนฺเตสุ คือในเวททั้งหลาย. เทวดาชั้นสุทธาวาสได้ข่าวว่าพระ-
ตถาคตจักทรงอุบัติจึงรีบแปลงเพศเป็นพราหมณ์ ใส่พระลักษณะเข้าไปแล้วบอก
เวททั้งหลาย  ด้วยคิดว่า  บรรดาสัตว์ผู้มีศักดิ์ใหญ่จักรู้จักพระตถาคต  โดยดูตาม
พระลักษณะนั้น. ด้วยเหตุนั้นมหาปุริสลักษณะจึงมาในเวททั้งหลายก่อน แต่ครั้น
พระตถาคตเสด็จปรินิพพานแล้ว  เวททั้งหลายก็หายไปโดยลำดับเดี๋ยวนี้ไม่มีแล้ว
บทว่า  มหาปุริสสฺส  ได้แก่ บุรุษผู้ใหญ่ด้วยคุณมีความตั้งใจ  การสมาทาน
และญาณเป็นต้น.  บทว่า  เทฺวว คติโย  ได้แก่  ความสำเร็จสองอย่างนั้นเอง.
หน้า ๕๔๐