๕๖๔    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๕๖๖
อาทิตย์เผาอยู่     ย่อมเกิดความร้อน     เพราะเหตุนั้นผลไม้เหล่านั้นจึงร่วงหล่น
ทุก ๆ เช้าตลอดเวลา   ภัยของผลไม้เหล่านั้นจึงมีเพราะการหล่นเเต่เช้า  อธิบาย
ว่าภัยย่อมมีเพราะการหล่นอย่างนี้.  เพราะสัตว์ทั้งหลายเกิดแล้วมีภัย  เพราะต้อง
ตายเป็นนิจ   สัตว์ทั้งหลายเป็นเช่นกับผลไม้สุกงอม.    เปรียบเหมือนอะไรอีก.
เปรียบเหมือนภาชนะดินที่ช่างหม้อทำแล้วทุกชนิดมีความแตกเป็นที่สุด  แม้ฉัน.
ใด  ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายก็ฉันนั้น.   เพราะฉะนั้นท่านจงถือเอาอย่างนี้ว่า   ทั้ง
เด็กทั้งผู้ใหญ่ทั้งคนเขลา ทั้งคนฉลาด   ล้วนไปสู่อำนาจของมฤตยูมีมฤตยูเป็นที่
ไปในเบื้องหน้าด้วยกันทั้งหมด.   ก็ครั้นถือเอาอย่างนี้แล้วจงถือเอาอย่างนี้อีกว่า
เมื่อสัตว์เหล่านั้นถูกมฤตยูครอบงำแล้วต้องไปปรโลก    บิดาจะป้องกันบุตรไว้ก็
ไม่ได้  หรือพวกญาติจะป้องกันพวกญาติไว้ก็ไม่ได้   เพราะบิดาจะป้องกันบุตร
ไว้ก็ไม่ได้    หรือพวกญาติจะป้องกันพวกญาติไว้ก็ไม่ได้   ฉะนั้น   ท่านจงเห็น
เหมือนเมื่อหมู่ญาติของสัตว์ทั้งหลายผู้จะต้องตายกำลังแลดูรำพันอยู่โดยประการ
ต่าง ๆ  สัตว์ผู้จะต้องตายผู้เดียวเท่านั้นถูกมฤตยูนำไปเหมือนโคที่จะถูกฆ่าถูกนำ
ไปตัวเดียวฉะนั้น.  ในบทนั้นโยชนาแก้ไว้ว่า ดูก่อนอุบาสก  ท่านจงเห็นเหมือน
เมื่อหมู่ญาติของสัตว์ทั้งหลายผู้จะต้องตายกำลังแลดูรำพันอยู่โดยประการต่าง ๆ
สัตว์ผู้จะต้องตายผู้เดียวเท่านั้นถูกมฤตยูนำไปเหมือนโคที่จะถูกฆ่า    ถูกนำไปตัว
ตัวเดียวฉะนั้น.
         ในคำนั้นว่า   โลกไม่มีเครื่องต้านทาน  คำนั้นท่านอธิบายไว้ว่า  ท่านผู้
สมบูรณ์ด้วยปัญญามีพระพุทธเจ้าและพระปัจเจกพุทธเจ้าเป็นต้นเหล่าใด   ท่าน
เหล่านั้นย่อมรู้ว่าโลกถูกมัจจุและชราเบียดเบียนอย่างนี้    โลกนั้นอันใคร  ๆ ไม่
หน้า ๕๖๕