๕๙๒    ๔๗.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๑ ภาค ๖    ๕๙๔
         บทว่า   อารคฺคา  บนปลายเหล็กแหลม   อธิบายว่า   เรากล่าวผู้ที่ทำ
ราคะเป็นต้น   และมักขะมีลักษณะลบหลู่คุณของผู้อื่นให้ตกไป    เหมือนเมล็ด
พันธุ์ผักกาดตกไปจากปลายเหล็กแหลมฉะนั้น    คือราคะเป็นต้นและมักขะไม่ตั้ง
อยู่ในจิต      เหมือนเมล็ดพันธุ์ผักกาดไม่ตั้งอยู่บทปลายเหล็กแหลมฉะนั้น    ว่า
เป็นพราหมณ์.
         บทว่า  อกกฺกสํ  คือไม่หยาบ.   บทว่า  วิญฺาปนึ   คือให้รู้ความ
กันได้.  บทว่า  สจฺจํ  คือ  จริง.   บทว่า  นาภิสเช   ไม่ให้ข้อง  คือไม่ทำ
ให้ผู้อื่นข้อง   ด้วยทำให้เขาโกรธด้วยคำพูด    ขึ้นชื่อว่าพระขีณาสพพึงกล่าวคำ
เห็นปานนั้น    เพราะฉะนั้น   เราจึงกล่าวผู้นั้น  ว่าเป็นพราหมณ์.
         เรากล่าวบุคคลที่ไม่ถือเอาสิ่งของที่เขาไม่ให้ในโลกนี้ในบรรดาอาภรณ์
คือผ้าสาฏกเป็นต้น    ยาวหรือสั้น     ในบรรดาแก้วมณีและแก้วมุกดาเป็นต้นน้อย
หรือใหญ่   งามหรือไม่งามโดยมีค่ามากและค่าน้อย  ว่าเป็นพราหมณ์.
         บทว่า  นิราสยํ  คือไม่มีตัณหา.  บทว่า  วิสํยุตฺตํ  คือ  พรากจาก
กิเลสทั้งหมด  เรากล่าวผู้ทีไม่มีตัณหา  ผู้พรากจากกิเลสนั้น  ว่าเป็นพราหมณ์.
         บทว่า  อาลยา ได้แก่  ตัณหา.  บทว่า  อญฺาย  อกถํกถี    รู้ทั่วถึง
คือรู้วัตถุ  ๘  ตามความเป็นจริง  ไม่มีความสงสัยด้วยความสงสัยในวัตถุ ๘. บท
ว่า  อมโตคธํ  อนุปฺปตฺตํ  ความว่า  ผู้หยั่งลงสู่อมตะคือนิพพาน  เรากล่าวผู้
นั้น   ว่าเป็นพราหมณ์.
         บทว่า  อุโภ  ความว่าละทิ้งบุญและบาปแม้ทั้งสองอย่าง. บทว่า  สงฺคํ
คือ  ธรรมเป็นเครื่องข้องมีราคะเป็นต้น.   บทว่า  อุปจฺจคา  คือก้าวล่วงแล้ว
เรากล่าวบุคคลผู้ไม่เศร้าโศก   ด้วยความโศกอันมีวัฏฏะเป็นมูล  ผู้ปราศจากธุลี
หน้า ๕๙๓