๑๐๑    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๑๐๓
           คอ  มันเป็นผู้ยกธรรมขึ้นเป็นธงชัย   ซ่อนตัว
           ไว้    เหมือนงูเห่าหม้อ    ซ่อนตัวอาศัยอยู่ในรู
           ฉะนั้น.    กาตัวนี้   ถูกสมมติว่าเป็นสัตว์     ใน
           บ้านและนิคมทั้งหลาย  คนโง่รู้ได้ยาก.   สูเจ้า
           ทั้งหลาย   จงใช้จะงอยปาก   ปีกและเท้า   จิกตี
           กาตัวนี้.      สูเจ้าทั้งหลาย  จงให้กาชั่วช้าตัวนี้
           พินาศ  กาตัวนี้ไม่ควรอยู่ร่วม.
         บรรดาบทเหล่านั้น  บทว่า  นาสฺส   สีลํ   ความว่า  มันไม่มีศีล.
บทว่า   อนญฺาย   ความว่า  ไม่รู้.    บทว่า   ภุตฺวา   จิกกิน.    บทว่า
วาจาย   โน   จ   กาเยน   ความว่า    เพราะว่ากาตัวนี้    ประพฤติธรรม
ด้วยคำพูดเท่านั้น   แต่ไม่ทำด้วยกายเลย.  บทว่า  น ตํ  ธมฺมํ  อธิฏฺ€ิโต
ความว่า    เพราะฉะนั้น   ควรทราบมันไว้ว่า   กาตัวนี้พูดธรรมอย่างใด
ไม่อธิษฐานธรรม    คือไม่ตั้งอยู่ในธรรมนั้น.    บทว่า   วาจาย   สขิโล
ความว่า   เป็นผู้อ่อนโยนด้วยวาจา.     บทว่า   มโนปวิทุคฺโค    ความว่า
ถึงการรู้ทั่ว   คือประกาศให้รู้ว่าชั่วด้วยใจ.   บทว่า   ปฏิจฺฉนฺโน  ความว่า
มันนอนอยู่ในรูใด  ถูกรูนั้นปิดบังไว้.  บทว่า   กูปสฺสโย   ความว่า   มี
รูเป็นที่อยู่อาศัย.    บทว่า    ธมฺมทฺธโช   ความว่า   ชื่อว่ามีธรรมเป็นธง
เพราะทำสุจริตธรรมให้เป็นธงเที่ยวไป.     บทว่า   คามนิคมาสุ    สาธุ
หน้า ๑๐๒