๑๒๒    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๑๒๔
ความเป็นสัตว์เดียรัจฉานอันใด     แกรู้เหตุอันนั้น     ข้อนี้แกอาจรู้ได้
เพราะว่าฉันเป็นผู้โง่เขลา    เพราะเป็นสัตว์เดียรัจฉานนั่นเอง    เพราะ
ฉะนั้น    แกเมื่อกล่าวว่า    ลูกลาเป็นต้นกะฉัน    ก็ชื่อว่ากล่าวดีถูกต้อง
แต่พระเจ้าเสนกะนี้โง่    เพราะเหตุอะไร ?  แกถูกข้าถามแล้ว  จงบอก
ข้อนั้นแก่ข้า   ดังนี้.
         แพะเมื่อจะบอกเหตุนั้น   จึงกล่าวคาถาที่ ๕   ว่า :-
                        ผู้ใดได้มนต์ชั้นยอดแล้วจักให้แก่ภรรยา
           เพราะการให้นั้น  ผู้นั้นจะสละตนทิ้งเสีย  และ
           เขาก็จักไม่มีภรรยานั้น.
         บรรดาบทเหล่านั้น   บทว่า   อุตฺตมตฺถํ  ได้แก่   มนต์เป็นเหตุ
รู้เสียงร้องของสัตว์ทุกชนิด.  บทว่า  เตน  ความว่า  เพราะเหตุ  กล่าวคือ
การให้มนต์แก่ภรรยานั้น  เขาครั้นให้มนต์นั้นแล้ว  ก็จักสละตนทิ้งกระ-
โดดเข้ากองไฟ   เขาก็จักไม่มีภรรยาคนนั้นเลย   เพราะฉะนั้น  ผู้นั้นคือ
พระเจ้าเสนกะผู้ไม่สามารถรักษายศที่ได้แล้วไว้ได้    จึงเป็นผู้โง่กว่าแก
ดังนี้.
         พระราชา    ครั้นทรงสดับคำนั้นแล้ว    จึงตรัสว่า    อชราชเอ๋ย
ก็เจ้าแม้เมื่อจะทำความสวัสดีแก่เรา   จักทำสิ่งนั้น   ก่อนอื่นขอเจ้าจงบอก
๑. ปาฐะว่า เยน ตาว ติรจฺฉานคโต ภทฺเรน การเณน อหํ พาโล ตํ ตวํ.
หน้า ๑๒๓