๑๒๙    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๑๓๑
         คาถานั้นมีเนื้อความว่า  ใครต้องการซื้อเข็มของเรา    ที่ชื่อว่าไม่
ขรุขระ   เพราะไม่มีปม  ไฝฝ้าหรือรอย.   ชื่อว่า ไม่หยาบ  เพราะเกลี้ยง-
เกลา.  ชื่อว่า   ขัดด้วยของแข็ง      เพราะขัดแล้วด้วยของแข็ง   คือของที่
แก่น  ได้แก่หิน.   ชื่อว่า  มีรูสำหรับร้อยด้วยดี   เพราะประกอบด้วยห่วง
คือรูร้อยที่ดีงาม   คือหมดจดดี   ชื่อว่า  เล็ก   เพราะละเอียด   ชื่อว่า   มี
ปลายคม   เพราะคมที่ปลาย   จากมือของเราโดยให้มูลค่าราคา.
         ก็แล   ครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว   เมื่อจะพรรณนาถึงเข็มนั้นอีก  จึง
ได้กล่าวคาถาที่  ๒ ว่า :-
                        ใครต้องการซื้อเข็ม  ที่ขัดดีแล้ว  มีรูร้อย
           ด้ายเรียบร้อย  ที่ให้เป็นไปดีแล้วตามลำดับ  ที่
           กัดทั่งทะลุและแข็งแกร่ง.
         บรรดาบทเหล่านั้น   บทว่า   สุมชฺชํ    ความว่า   ที่ขัดแล้วด้วยดี
ด้วยผงที่ได้จากแคว้นกุรุ.   บทว่า   สุปาสํ   ความว่า   ชื่อว่า  มีห่วง  คือ
รูก้นเข็มดี   เพราะเจาะด้วยสว่านเจาะรูที่ละเอียด.      บทว่า   ฆนฆาติมํ
ความว่า    เข็มที่ถูกตีทะลุทั่งเข้าไปตามลำดับ      นี้เรียกว่า    ฆนหาติมา
อธิบายว่า  เป็นเช่นนั้น.  บทว่า ปฏิตฺถทฺธํ  ความว่า  แข็ง  คือ ไม่อ่อน.
         ขณะนั้น  นางกุมาริกานั้น   กำลังใช้พัดใบตาลพัดบิดา    ผู้รับ-
ประทานอาหารเช้าแล้วนอนอยู่บนที่นอนเล็ก    เพื่อระงับความไม่สบาย
หน้า ๑๓๐