๑๔๐    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๑๔๒
         บรรดาบทเหล่านั้น  บทว่า   นวจฺฉทฺทเก  ทานิ   ทิยฺยติ   ความว่า
พี่       เมื่อก่อนแม่ให้ข้าวต้มที่ปรุงด้วยรำหรือข้าวสวย     ที่ปรุงด้วยข้าว
ตังแก่พวกเรา  แต่วันนี้ให้อาหารสำหรับขุนใหม่  คือทานมีอาหารใหม่.
บทว่า   ปุณฺณายํ   โทณิ    ความว่า   รางอาหารของพวกเรานี้    เต็มไป
ด้วยข้าวสวยล้วน ๆ.   บทว่า   สุวามินี  €ิตา    ความว่า   ฝ่ายนายแม่ของ
พวกเรา   ก็ได้ยืนอยู่ใกล้ ๆ รางอาหารนั้น.   บทว่า  พหุโก  ชโน  ความ
ว่า   มิใช่แต่นายแม่ยืนอย่างเดียวเท่านั้น   แม้คนอื่นอีกหลายคน  ได้ยืน
มีมือถือบ่วงอยู่. บทว่า  โน  จ  โข  เม  ปฏิภาติ   ความว่า  แม้ภาวะที่คน
เหล่านี้  ยืนอยู่แล้วอย่างนี้   ไม่แจ่มกระจ่างสำหรับฉัน  อธิบายว่า  ฉันไม่
ชอบใจ   แม้เพื่อจะกินข้าวนี้.
         มหาสัตว์ได้ฟังดังนั้นแล้ว พูดว่า น้องจุลตุณฑิละเอ๋ย ได้ทราบว่า
ธรรมดาแม่ของเรา      เมื่อเลี้ยงสุกรไว้ในที่นี้นั่นเอง       ย่อมเลี้ยงเพื่อ
ประโยชน์อันใด    ประโยชน์อันนั้นของท่านถึงที่สุดแล้วในวันนี้  น้อง
อย่าคิดเลย   เมื่อจะแสดงธรรมโดยลีลาพระพุทธเจ้า  ด้วยเสียงที่ไพเราะ
จึงได้กล่าวคาถา  ๒  คาถาว่า :-
                        เจ้าสะดุ้ง  เจ้าหัวหมุนรูปไปไย ? เจ้าประสงค์
           จะหลีกหนีไป   เจ้าไม่มีผู้ต้านทานจักไปไหน  ?
           น้องตุณฑิละเอ๋ยเจ้าจงเป็นผู้ขวนขวายแต่น้อย
           กินไปเถิด  พวกเราถูกเขาขุนเพื่อต้องการเนื้อ
หน้า ๑๔๑