๑๔๖    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๑๔๘
           ร้องไห้ไปพลางเสวยผลกรรมไปพลาง  ทำแล้ว
           ไม่ดี.
         บทว่า  น  จ  นนฺทนฺติ  สรีรธาริโน   ความว่า น้องจุลตุณฑิละ
เอ๋ย   สัตว์เหล่านั้นใด    ผู้รักษาชีวิตสัตว์ไว้    ไม่ฆ่าสัตว์เป็นปกติ    สัตว์
เหล่านั้น  เหลือ   ตั้งต้นแต่พระโพธิสัตว์ไป   เว้นไว้แต่มฤคราชสีห์  ช้าง
อาชาไนย   ม้าอาชาไนยและพระขีณาสพ  เมื่อความตายมาถึงตน   ชื่อว่า
ไม่กลับไม่มี.
                        สัตว์ทั้งหลายสะดุ้งต่ออาชญากันหมด
           เพราะชีวิตเป็นที่รักของสัตว์ทั้งหลาย    ฉะนั้น
           คนควรเอาตนเป็นเครื่องเปรียบเทียบแล้ว   ไม่
           เบียดเบียน  ไม่ฆ่ากัน.
         บทว่า  ปุณฺณาย  ความว่า  เต็มด้วยคุณค่า.บทว่า  ปุณฺณมาสิยา
ความว่า    เมื่อเดือนประกอบด้วยจันทร์เพ็ญ   สถิตอยู่เต็มดวงแล้ว. ได้
ทราบว่า  เมื่อนั้นเป็นวันอุโบสถที่มีพระจันทร์เต็มดวง. บทว่า  รมมานา-
ว  ชหนฺติ  ชีวิตํ   ความว่า   น้องจุลตุณฑิละเอ๋ย   เธออย่าเศร้าโศก  อย่า
ร้องไห้    ขึ้นชื่อว่าความตายไม่ใช่เฉพาะเราเท่านั้น    แม้สัตว์ที่เหลือทั้ง
หลายก็มีความตาย  สัตว์ผู้ไม่มีคุณมีศีลเป็นต้น  อยู่ในภายในย่อมจะกลัว
แต่พวกเราผู้สมบูรณ์ด้วยศีลและอาจาระ      เป็นผู้มีบุญ     คือจะไม่กลัว
เพราะฉะนั้นสัตว์ที่เช่นกับเรา  จะยินดีสละชีวิตทีเดียว.
หน้า ๑๔๗