อรรถกถาสุวรรณกักกฏกชาดกที่  ๔

         พระศาสดาเมื่อประทับอยู่  ณ  พระวิหารเชตวัน    ทรงปรารภการ
เสียสละชีพของพระอานนทเถระเพื่อพระองค์  จึงตรัสเรื่องนี้  มีคำเริ่ม
ต้นว่า  สิงฺคมิโค  ดังนี้.
         เรื่องแต่ต้นจนถึงการประกอบนายขมังธนู       ตรัสแล้วในกัณ-
ฑหาลชาดก   การปล่อยช้างธนบาล   ตรัสไว้แล้วในจุลลหังสชาดก.
         ความย่อว่า ในครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลายตั้งเรื่องกันขึ้นในธรรมสภา
ว่า   พระอานนทเถระผู้เป็นคลังพระธรรม    เป็นผู้บรรลุเสขปฏิสัมภิทา
เมื่อช้างธนบาลกำลังวิ่งมา        ก็ได้สละชีวิตถวายพระสัมมาสัมพุทธเจ้า.
พระศาสดาเสด็จมาถึงแล้วตรัสถามว่า   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย     บัดนี้พวก
เธอนั่งสนทนากันด้วยเรื่องอะไรหนอ ?       เมื่อภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า
ด้วยเรื่องชื่อนี้.  จึงตรัสว่า   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย   ไม่ใช่แต่บัดนี้เท่านั้น
แม้ในชาติก่อนพระอานนท์ก็สละชีวิตเพื่อเราเหมือนกัน   ดังนี้แล้ว   จึง
ได้ทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาสาธก   ดังต่อไปนี้.
         ในอดีตกาล   ด้านทิศอิสาณของกรุงราชคฤห์ ได้มีบ้านพราหมณ์
ชื่อว่า  หลินทิยะ.  ครั้งนั้น  พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูลกาสิกพราหมณ์
ในหมู่บ้านนั้น   เติบโตแล้วดำรงทรัพย์สมบัติไว้ให้คนทำกสิกรรม ประ-
มาณ  ๘ หมื่น    ในนามคธแห่งหนึ่ง     ด้านทิศอิสาณของหมู่บ้านนั้น.