๑๗    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๑๙
ได้แก่คฤหัสถ์นั่นเอง    บทว่า   อนฺนปานวตฺถทา  ได้แก่  เป็นผู้ให้ข้าว
เป็นผู้ให้น้ำและเป็นผู้ให้ผ้านุ่งห่ม.   บทว่า  อวฺหายิกา  ได้แก่เป็นผู้ร้อง
นิมนต์ว่า  นิมนต์มาเถิด  นิมนต์รับไทยธรรม.  บทว่า  ตมฺปิ  ทิสํ  วทนฺติ
ความว่า   พระอริยเจ้าทั้งหลาย   มีพระพุทธเจ้าเป็นต้น  เรียกแม้ผู้นั้นว่า
เป็นทิศนั้นทิศหนึ่ง.   ด้วยบทนี้   อาจารย์แสดงว่า  คฤหัสถ์ทั้งหลายผู้ถวาย
ปัจจัย  ๔  ชื่อว่าเป็นทิศนั้นเพราะเป็นผู้ที่สมณะพราหมณ์ทั้งหลายผู้ทรง
ธรรม    จะต้องเข้าไปหาโดยเรียกร้องปัจจัย  ๔.    อีกนัยหนึ่ง    สมณะ
พราหมณ์ทั้งหลายผู้ทรงธรรม ชื่อว่าผู้เรียกร้องคืออวหายิกะ  เพราะเรียก
ร้องคุณความดีสูง ๆ   ขึ้นไปมาให้โดยความหมายว่า   เป็นผู้ให้ซึ่งสวรรค์
สมบัติในฉกามาวจรแก่คฤหัสถ์ทั้งหลายเหล่านั้น   ผู้ถวายข้าว    น้ำและ
ผ้านุ่งห่ม.   ด้วยบทว่า   ตมฺปิ  ทิสํ   วทนฺติ   ท่านอาจารย์แสดงว่า  พระ-
อริยเจ้าทั้งหลาย   มีพระพุทธเจ้าเป็นต้น  เรียกแม้สมณะพราหมณ์ผู้ทรง
ธรรมนั้นว่า   ชื่อว่าเป็นทิศเบื้องบน.    สมจริงตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้า
ได้ตรัสไว้ว่า :-
                        มารดาบิดาเป็นทิศเบื้องหน้า - ตะวันออก
              อาจารย์เป็นทิศเบื้องขวาขวา - ใต้  บุตรภรรยาเป็น
              ทิศเบื้องหลัง - ตะวันตก   มิตรและอำมาตย์เป็น
              ทิศเบื้องซ้าย - เหนือ  ทาสและกรรมกรเป็นทิศ
หน้า ๑๘