๒๒๑    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๒๒๓
คิริยะมีรูปอย่างนี้.     บทว่า   ปาปสมฺปวงฺเกน   ความว่า   มีเพื่อนที่เลว
ทราม.   บทว่า   อจฺฉนฺตํ  ได้แก่จมลง.   บทว่า    ปาปิโย   จ   นิคจฺฉติ
ความว่า   จะพบเพื่อนที่เลวทราม.   บทว่า   หิตานํ   ความว่า   ผู้มุ่งประ-
โยชน์เกื้อกูล.  บทว่า   อตฺถทสฺสินํ   ความว่า   ผู้ชี้แนะประโยชน์อนาคต
บทว่า   ปาปิโย  ได้แก่เลวกว่า.   บทว่า   อธมชนูปเสวี   ความว่า   คบ
หาคนชั่วช้า. บทว่า   อุตฺตมํ  ความว่า   ผู้เจริญ  ที่สุด  ด้วยกำลังร่างกาย
         พระผู้มีพระภาคเจ้า  ได้ตรัสอภิสัมพุทธคาถาหลังสุดว่า :-
                        คนผู้คบหาคนเลวทรามเป็นปกติ      จะ
           เสื่อมเสีย      แต่ผู้คบหาคนเสมอกันเป็นปกติ
           จะไม่เสื่อมเสียในกาลไหน ๆ ส่วนผู้คบหาคนที่
           ประเสริฐที่สุดอยู่  จะเข้าถึงเขาโดยเร็ว.  เพราะ
           นั้น  คนควรคบแต่คนที่สูงกว่าตน.
         บรรดาบทเหล่านั้น   บทว่า   นิหียติ   ความว่า   ดูก่อนภิกษุทั้ง-
หลาย    ธรรมดาว่าผู้คบคนเลว  ย่อมเสื่อมไป  คือเสียหาย ได้แก่ถึงความ
พินาศ.  บทว่า    ตุลฺยเสวี    ความว่า  ผู้คบหาคนผู้เช่นกับด้วยตน  ด้วย
คุณความดีทั้งหลาย   มีศีลเป็นต้นอยู่   จะไม่เสื่อมเสีย.  แต่เขาจะมีความ
เจริญอย่างเดียว.  บทวา  เสฏฺ€มุปคมํ   ความว่า  เมื่อเข้าไปหาคนที่สูง ๆ
ว่าตน  ด้วยคุณความดีมีศีลเป็นต้นนั่นแหละ.    บทว่า   อุเทติ   ขิปฺปํ
ความว่า   จะเข้าถึงเขาด้วยคุณความดีมีศีลเป็นต้น   โดยเร็วทีเดียว.
หน้า ๒๒๒