๒๔๔    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๒๔๖
ทั้งหลายพากันตั้งเรื่องขึ้นในธรรมสภาว่า   ดูก่อนท่านผู้มีอายุ   ท่านอุป-
นันทะ  ศากยบุตรมีตัณหามาก  มีความโลภมาก.   พระศาสดาเสด็จมาถึง
แล้วตรัสถามว่า    ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย   บัดนี้เธอทั้งหลายนั่งสนทนากัน
ด้วยเรื่องอะไร ?   เมื่อภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า   ด้วยเรื่องชื่อนี้    ตรัสว่า
ภิกษุทั้งหลาย   พระอุปนันทะ  ไม่ทำสิ่งที่เหมาะสมแก่ปฏิปทา   ธรรมดา
ว่าภิกษุ   เมื่อจะบอกปฏิปทาแก่ผู้อื่น    ควรจะทำให้เหมาะสมแก่ตนก่อน
แล้วจึงให้โอวาทผู้อื่นในภายหลัง    ครั้นทรงแสดงธรรม    ด้วยคาถาใน
ธรรมบทนี้ว่า :-
                        คนควรตั้งตนเองไว้ในที่เหมาะสมก่อน
           ภายหลังจึงพร่ำสอนผู้อื่น      ผู้ฉลาดไม่ควรจะ
           มัวหมอง.
         แล้วตรัสว่า     พระอุปนันทะ   ไม่ใช่มีความโลภมากแต่ในบัดนี้
เท่านั้น   แม้เมื่อแต่ก่อนเธอก็มีความโลภมากเหมือนกัน  และก็ไม่ใช่แต่
ในบัดนี้เท่านั้น  แม้เมื่อก่อน  เธอก็ริบสิ่งของของภิกษุเหล่านี้  เหมือนกัน
แล้วได้ทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาสาธก   ดังต่อไปนี้.
         ในอดีตกาล   เมื่อพระเจ้าพรหมทัต   ครองราชสมบัติอยู่ในนคร
พาราณสี    พระโพธิสัตว์ได้เป็นรุกขเทวดาที่ฝั่งแม่น้ำ.      ครั้งนั้นสุนัข
จิ้งจอกตัวหนึ่ง    ชื่อมายาวี    คือเจ้าเล่ห์     พาเมียไปอยู่ ณ ที่แห่งหนึ่ง
ใกล้ฝั่งแม่น้ำ.  อยู่มาวันหนึ่ง   สุนัขจิ้งจอกตัวเมียพูดกับตัวผู้ว่า   พี่ฉัน
หน้า ๒๔๕