๒๕๖    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๒๕๘
เศร้าโศกเป็นกำลังเพราะอาศัยเขา.   พระหทัยร้อน  พระโลหิตไหลออก.
ได้มีพระพยาธิขนาดหนัก.   หมอหลวง   มากมาย   ก็ไม่สามารถจะเยียว
ยาได้.   พระโพธิสัตว์รู้ว่า  พระราชานี้  ไม่มีพระพยาธิอะไร  แต่พระองค์
ไม่ทรงเห็นพระมเหสี   จึงถูกพระโรคจิตกระทบ     เราจักใช้อุบายแก้ไข
พระองค์  แล้วจึงเรียกอำมาตย์ผู้เป็นราชบัณฑิต ๒ คนคือ  อายุรอำมาตย์
๑   ปุกกุสอำมาตย์  ๑   มาหาแล้วบอกว่า    พระราชาไม่ทรงมีพระโรคอื่น
เว้นไว้แต่พระโรคจิต    เพราะไม่ทรงเห็นพระราชเทวี   พระราชาทรงมี
พระอุปการะแก่เรามาก     เพราะฉะนั้น   พวกเราจะใช้อุบายแก้ไขพระ-
องค์  คือจักให้คนแสดงการเล่นที่พระลานหลวงแล้วจะให้ผู้รู้วิธีกลืนดาบ
กลืนดาบให้พระราชาประทับยืนทอดพระเนตรการเล่นที่ช่องพระแกล.
พระราชาทรงทอดพระเนตรคนกลืนดาบแล้ว  ก็จักตรัสถามปัญหาว่า ยัง
มีบ้างไหมสิ่งอื่นที่ทำได้ยากกว่านี้ ?   สหายอายุระ    เธอควรทูลแก้ปัญหา
นั้นว่า   การพูดว่า   เราจะให้ของชื่อนี้    เป็นสิ่งที่ทำได้ยากกว่านี้    สหาย
ปุกกุส   ต่อนั้นไป   พระองค์ก็จะตรัสถามเธอ   เธอควรทูลแก้ถวายพระ-
องค์ว่า   เมื่อคนพูดว่าจะให้แต่ไม่ให้    วาจานั้นไร้ผล     คนบางเหล่าหา
เข้าถึงวาจาชนิดนั้นดำรงชีวิตอยู่ไม่    ไม่เคี้ยวกิน   ไม่ดื่ม    ซึ่งไม่ทำให้
เหมาะสมแก่ถ้อยคำนั้น  ส่วนการให้ประโยชน์ตามที่ปฏิญญาไว้นั่นแหละ
การให้ของผู้นั้น   ทำได้ยากกว่า   การพูดว่าจะให้.   ต่อจากนั้นไป   ผมก็
จักรู้เหตุอื่นที่จะต้องทำแก้ปัญหา   ดังนี้แล้วได้ให้แสดงการเล่น.   ลำดับ
หน้า ๒๕๗