อรรถกถาทรีมุขชาดกที่  ๓

         พระศาสดา   เมื่อประทับอยู่   ณ   พระเชตวันวิหาร   ทรงปรารภ
มหาภิเนษกรมณ์   จึงตรัสเรื่องนี้    มีคำเริ่มต้นว่า   ปงฺโกว  กาม    ดังนี้
เรื่องในปัจจุบันได้กล่าวไว้แล้ว  ในหนหลัง.
         ได้ยินว่า    พระราชาทรงพระนามว่า    มคธราช      ครองราช
สมบัติที่อยู่ในนครราชคฤห์.    ครั้งนั้น   พระโพธิสัตว์   ได้ถือกำเนิดใน
พระครรภ์ของพระอัครมเหสีของพระองค์.      พระญาติทั้งหลายได้ถวาย
พระนามพระองค์ว่า   พรหมทัตกุมาร.    ในวันที่พระราชกุมารประสูติ
นั่งเอง  ฝ่ายบุตรของปุโรหิต  ก็เกิด.   ใบหน้าของเด็กนั้น  สวยงามมาก
เพราะเหตุนั้นญาติของเขา   จึงได้ตั้งชื่อของเด็กนั้นว่า    ทรีมุข.     กุมาร
ทั้ง  ๒  นั้น     เจริญเติบโตแล้ว     ในราชตระกูลนั้นเอง.         ทั้งคู่นั้น
เป็นสหายรักของกัน  เวลามีชนมายุ ๑๖ ชันษา ได้ไปยังเมืองตักกศิลา
เรียนศิลปะทุกอย่างแล้ว   พากันเที่ยวไปในตามนิคมเป็นต้น  ด้วยความ
ตั้งใจว่า    จักพากันศึกษาลัทธิทุกลัทธิ    และจักรู้จารีตของท้องถิ่นด้วย
ถึงเมืองพาราณสี    พักอยู่ที่ศาลเจ้า     รุ่งเช้าพากันเข้าไปเมืองพาราณสี
เพื่อภิกษา.  ตนในตระกูล ๆ หนึ่ง   ในเมืองพาราณสีนั้น   ตั้งใจว่า  พวก
เราจักเลี้ยงพราหมณ์   แล้วถวายเครื่องบูชา   จึงหุงข้าวปายาส    แล้วปู
อาสนะไว้.  คนทั้งหลายเห็นคนทั้ง  ๒ นั้น   กำลังเที่ยวภิกขาจาร   เข้า
ใจว่า   พราหมณ์มาแล้ว   จึงให้เข้าไปในบ้าน    ปูผาขาวไว้สำหรับพระ-