๒๘๙    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๒๙๑
         บรรดาบทเหล่านั้น  บทว่า   วินิพฺพเก    ได้แก่ผู้ขอ.    บทว่า
สงฺคมฺม  ความว่า  พากันมาหา.   มีคำอธิบายว่า  ข้าแต่พระคุณเจ้าอัฏฐิ-
เสนะ   วณิพกเหล่านี้ใด    ข้าพเจ้าไม่รู้จักแม้ว่า  คนเหล่านี้ชื่อนี้  โดยชื่อ
โคตรตระกูลและประเทศ   วณิพกเหล่านั้นพากันมาหา   แล้วขอสิ่งที่ตน
ต้องการ  แต่เหตุไฉน   พระคุณเจ้าจึงไม่ขออะไรกะโยม.
         พระโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้นแล้ว   จึงกล่าวคาถาที่ ๒ ว่า.
                        เพราะผู้ขอ       ย่อมไม่เป็นที่รัดของผู้ให้
           ส่วนผู้ให้  เมื่อไม่ให้สิ่งที่เขาขอ  ก็ไม่เป็นที่รัก
           ของผู้ขอ   เพราะฉะนั้นอาตมภาพ     จึงไม่ขอ
           อะไรกะมหาบพิตร    ขอความบาดหมางใจอย่า
           ได้มีแก่อาตมภาพเลย.
         บรรดาบทเหล่านั้น     บทว่า     ยาจโก    อปฺปิโย    โหติ     ความว่า
ขอถวายพระพรมหาบพิตร   ก็บุคคลผู้ที่ขอว่า     ขอจงให้สิ่งนี้แก่ข้าพเจ้า
ขอจงให้สิ่งนี้แก่ข้าพเจ้า   ย่อมไม่เป็นที่รัก.   ไม่เป็นที่พอใจ    ของมารดา
บิดาบ้าง    ขอมิตรและอำมาตย์เป็นต้นบ้าง    ความที่เขาไม่เป็นที่รักนั้น
ควรแสดงโดยมณิกัณฐกชาดก.   บทว่า   ยาจํ   ได้แก่สิ่งของที่เขาขอ.   มี
คำอธิบายว่า      ฝ่ายบุคคลผู้ไม่ให้นับแต่มารดาบิดาเป็นต้นไป  ซึ่งไม่ให้
สิ่งของที่เขาขอ   ย่อมไม่เป็นที่รักของผู้ขอ.     บทว่า   ตสฺมา    ความว่า
หน้า ๒๙๐