๓๑    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๓๓
อำนาจอคติหรือ ?    ไม่ทรงเบียดเบียนประชาสัตว์   เพื่อต้องการทรัพย์
หรือ ?    ทรงบำเพ็ญบุญ   มีทานเป็นต้นอยู่หรือ ?    ดังนี้แล้ว    ทูลว่า
ขอถวายพระพรพระเจ้าพรหมทัต   พระองค์ทรงพระชราภาพแล้ว  บัดนี้
เป็นสมัยของพระองค์ที่จะทรงละกาม  เสด็จออกผนวชแล้ว.  เมื่อจะทรง
แสดงธรรมถวายพระองค์   จึงได้ทูลคาถาที่  ๑   ว่า :-
                        กามทั้งหลายเหมือนหล่ม    กามทั้งหลาย
              เหมือนพุ   ก็อาตมาภาพได้ทูลภัยนี้ไว้ว่ามีมูล ๓
              ธุลีและควัน  อาตมาภาพก็ได้ถวายพระพรแล้ว
              ข้าแต่พระเจ้าพรหมทัตมหาบพิตร  ขอพระองค์
              จงทรงละสิ่งเหล่านั้น  เสด็จออกผนวชเถิด.
         บรรดาบสเหล่านั้น   บทว่า  ปงฺโก  พระปัจเจกพุทธเจ้า  ตรัส
หมายถึง    พืชทั้งหลาย    มีหญ้า     สาหร่าย   ไม้อ้อและกอหญ้าเป็นต้น
ที่เกิดขึ้นในน้ำ.   อุปมาเหมือนหนึ่งว่า   พืชเหล่านั้น   ยังมีกำลังน้ำ   ให้
ติดอยู่ฉันใด    เบญจกามคุณทั้งหลาย    หรือว่า   วัตถุกามและกิเลสกาม
ทั้งหลาย  ก็ฉันนั้นเหมือนกัน  ปลัก  คือปังกะ  ด้วยอำนาจยังพระโยคาวจร
ผู้กำลังข้ามสงสารสาคร   ให้ติดข้องอยู่.   เพราะว่า  เทวดาก็ตาม   มนุษย์
ก็ตาม   สัตว์เดียรฉานทั้งหลายก็ตาม    ผู้ข้องแล้ว   ติดแล้ว   ในปลักนั้น
จะลำบาก   ร้องไห้   คร่ำครวญอยู่.    ที่หล่มใหญ่   พระปัจเจกพุทธเจ้า
หน้า ๓๒