ผู้มีโชค      ฉันเองก็จักพ้นจากมือชายเที่ยวไป
           คนเดียว  เหมือนนางนกพ้นจากข้อง  ฉะนั้น.
         [๑๐๖๔]   เด็กทั้งหลายรู้จักดิบรู้จักสุก     รู้จักเค็ม
           และจืด   ฉันเห็นข้อนั้นแล้วจึงบวช    เธอจง
           เที่ยวไปเพื่อภิกษาเถิด        ฉันจะเที่ยวไปเพื่อ
           ภิกษา.
                             จบ  กุมภการชาดกที่  ๓

อรรถกถากุมภการชาดกที่  ๓

         พระศาสดาเมื่อเสด็จประทับอยู่  ณ พระวิหารเชตวัน ทรงปรารภ
การข่มกิเลสแล้ว ตรัสเรื่องนี้มีคำเริ่มต้นว่า  อมฺพาหมทฺทํ  วนมนฺตรสฺมึ
ดังนี้.   เรื่องจักมีแจ้งในปัญญาสชาดก.
         ก็กาลครั้งนั้น    ที่นครสาวัตถี      สหาย   ๕๐๐   คน    บวชแล้ว
พักอยู่ภายในโกฏิสัณฐาร       ในเวลาเที่ยงคืนได้ตรึกถึงเรื่องกามวิตก.
พระศาสดา     ทรงตรวจดูสาวกของพระองค์ทั้งคืนทั้งวัน  ๖ ครั้ง  คือ
กลางคืน ๓ ครั้ง กลางวัน ๓ ครั้ง ทรงพิทักษ์รักษาเหมือนนกกะต้อยติวิด
รักษาไข่   จามรีรักษาขนหาง   มารดารักษาลูกน้อยที่น่ารัก  และเหมือน
คนตาข้างเดียว   รักษาตาที่เหลืออยู่ ฉะนั้นเพราะฉะนั้น พระองค์จึงทรง
ข่มกิเลสที่เกิดขึ้นของสาวกทั้งหลายในขณะนั้น.   วันนั้น  เวลาเที่ยงคืน