เพราะในเวลาผู้หญิงทั้งหลายคลอด      ของไม่สะอาดทั้งหลายจะออกมา.
บทว่า   ตาวเท   ความว่า   ในสมัยนั้น.    มีอธิบายว่า   ขอถวายพระพร
มหาบพิตร      สัตว์เหล่านี้ในเวลาที่ออกจากท้องมารดานั้น     เปื้อนคูถ
เป็นต้น    ออกมาอย่างนี้      กระทบช่องคลอดหรือมืออยู่      ย่อมชื่อว่า
สัมผัสทุกข์นั้นทั้งหมดล้วน ๆ    คือที่เจือด้วยของไม่สะอาด   ไม่เป็นที่
ยินดี       คือไม่แช่มชื่น         ชั้นชื่อว่าความสุขจะไม่มีแก่สัตว์เหล่านั้น
ในสมัยนั้น.  บทว่า   ทิสฺวา    วทามิ    น   หิ    อญฺโต  สวํ    ความว่า
ขอถวายพระพรมหาบพิตร      อาตมภาพ       เมื่อทูลถวายพระพรเท่านี้
ไม่ได้ฟังมาจากที่อื่น  คือไม่ได้สดับคำนั้นของสมณะหรือพราหมณ์คนอื่น
ทูลถวาย   อธิบายว่า     แต่อาตมภาพเห็นแล้ว  คือแทงตลอดแล้ว  ได้แก่
ทำให้ประจักษ์แล้วด้วยปัจเจกโพธิญาณของตน  แล้วจึงทูลถวายพระพร.
บทว่า    ปุพฺเพนิวาสํ    พหุกํ    ความว่า    พระปัจเจกพุทธเจ้า   เมื่อจะ
ทรงแสดงถึงอานุภาพของตน     จึงทูลถวายพระพรคำนี้.     มีอธิบายว่า
ขอถวายพระพรมหาบพิตร    ส่วนอาตมภาพระลึกถึงขันธ์ที่เคยอยู่อาศัย
มา  กล่าวคือ  ขันธ์ที่อยู่อาศัยมาตามลำดับในชาติก่อนมากมาย  คือระลึก
ได้ถึง ๒ อสงไขยเศษแสนกัปป์.
         บัดนี้     พระศาสดาผู้ทรงเป็นผู้ตรัสรู้ยิ่ง    ครั้นตรัสว่า       พระ-
ปัจเจกพุทธเจ้านั้น          ทรงสงเคราะห์พระราชาด้วยพระคาถาสุภาษิต
อย่างนี้แล้ว  ได้ตรัสกึ่งคาถาไว้ในตอนสุดท้ายว่า :-