| อย่าได้ทรงดำรงอยู่ในอธรรม โปรดรักษาทศ- |
| พิธราชธรรมไว้เถิด. |
| บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ททํ ภุญฺชถ ความว่า พระองค์ |
| ทรงประทานแก่ผู้อื่นแล้ว จึงเสวยด้วยพระองค์เอง. บทว่า มา ปมาโท |
| ความว่า ขอพระองค์อย่าได้ทรงประมาทในบุญทั้งหลาย. บทว่า จกฺกํ |
| วตฺตย โกสลาธิป ความว่า ข้าแต่มหาราช ผู้ทรงมีพระราชอัธยาศัย |
| ในกุศลธรรม ขอพระองค์จงทรงหมุนล้อ คือพระธรรม ๔ อย่าง มี |
| การอยู่ในประเทศที่เหมาะสมเป็นต้น. บทว่า จกฺกํ ความว่า รถวิ่งไป |
| ด้วยล้อ ๒ ล้อ. แต่กายนี้ไปเทวโลก ด้วยล้อ ๔ ล้อเหล่านี้. ล้อ ๔ ล้อ |
| เหล่านั้น นับว่า เป็นล้อ คือพระธรรม. ขอพระองค์จงทรงหมุน คือ |
| ให้ล้อนั้นกลิ้งไป. บทว่า อธมฺมิโก ความว่า คนเหล่าอื่นถึงความ |
| ลำเอียงเพราะรักรีดทรัพย์นั่นเอง เหมือนหีบชาวโลก ด้วยเครื่องหีบ |
| อ้อย ฉะนั้น ชื่อว่า เป็นผู้ไม่ดำรงธรรมฉันใด ขอพระองค์อย่าทรง |
| เป็นผู้ประพฤติอธรรม ฉันนั้น. บทว่า อนุธมฺมํ ปาลย ความว่า |
| แต่ขอพระองค์จงทรงคุ้มครอง คือรักษา ได้แก่ อย่าทรงสลัดทศพิธ- |
| ราชธรรมนี้ทิ้งเสีย คือ :- |
| ทาน ๑ ศีล ๑ การบริจาค ๑ ความซื่อ |
| ตรง ๑ ความอ่อนโยน ๑ ตบะ คือความเพียร ๑ |
| ความไม่โกรธ ๑ ความไม่เบียดเบียน ๑ ความ |
| อดทน ๑ และความไม่ผิดพลาด ๑ |
๔๓๓
๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕
๔๓๕ 