อรรถกถาชาดก
อัฏฐกนิบาต
อรรถกถากัจจานิวรรคที่  ๑

อรรถกถากัจจานิโคตตชาดกที่  ๑

         พระศาสดาเมื่อประทับอยู่   ณ   พระวิหารเชตวัน   ทรงปรารภ
อุบาสกผู้เลี้ยงมารดาคนหนึ่ง   จึงได้ตรัสเรื่องนี้มีคำเริ่มต้นว่า   โอทาต-
วตฺถา  สุจิ   อลฺลเกสา   ดังนี้.
         ได้ยินว่า   อุบาสกผู้เลี้ยงมารดานั้น  เป็นลูกผู้ดีเมืองสาวัตถี   เป็น
คนมีมรรยาทดี    เมื่อบิดาตายแล้วเขาบูชามารดาเหมือนเทวดา   บำรุง
มารดาด้วยการขวนขวายจัดน้ำล้างหน้า   บ้วนปาก   ไม้สีฟัน    น้ำอาบ
น้ำล้างเท้าเป็นต้น   และด้วยข้าวยาคูแลภัตรเป็นอาทิ.    ครั้งหนึ่งมารดา
กล่าวกะเขาว่า  ลูกรัก  เจ้ามีการงานซึ่งเป็นเรื่องของฆราวาสมากมาย  จง
พาหญิงที่มีตระกูลเสมอกันคนหนึ่งเป็นภรรยาเขาจักเลี้ยงดูแม่   ส่วนเจ้า
จักได้ทำการงานของตัวไป.   เขากล่าวว่า ดูก่อนแม่  ฉันหวังประโยชน์สุข
สำหรับตน      จึงบำรุงเลี้ยงแม่     คนอื่นใครเล่าจักบำรุงเลี้ยงได้อย่างนี้.
มารดากล่าวว่า  ลูกรัก   เจ้าควรทำการงานที่ให้ตระกูลเจริญ. เขากล่าวว่า
ฉันไม่ต้องการครองเรือน   ฉันจักบำรุงเลี้ยงแม่   เวลาแม่สิ้นชีพแล้วฉัน
จักบวช.   ลำดับนั้น    มารดาของเขาแม้อ้อนวอนบ่อย ๆ    ก็ไม่ได้ดังใจ