๕๐๔    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๕๐๖
         บทว่า   อมุจฺฉิโต   ความว่า   อนึ่ง  พระเจ้าแผ่นดินพระองค์ใด
ไม่ถูกกิเลสมีฉันทาคติเป็นต้น      แปดเปื้อนครอบงำ    ย่อมแนะนำคือ
กำหนดรู้  ผู้ควรแนะนำ   และไม่ควรแนะนำได้   พระเจ้าแผ่นดินพระ-
องค์นั้น   ชื่อว่าไม่เผาผู้อื่น   และไม่เผาพระองค์เอง.     อธิบายว่า   พระ-
เจ้าแผ่นดิน    ลงพระอาชญาโดยหาเหตุมิได้ด้วยอำนาจแห่งอคติมีฉันทา-
คติเป็นต้น   ชื่อว่าย่อมเผา  คือทำให้ไหม้ได้แก่เบียนเบียนทั้งผู้อื่น    ทั้ง
พระองค์เอง  เพราะบาปกรรมมีฉันทาคติเป็นต้นนั้นเป็นเหตุ    ก็พระ-
ราชาเช่นนี้ ชื่อว่าเผาผู้อื่น   เผาพระองค์เองด้วยประการฉะนี้.
         บทว่า    โย    ทณฺฑธโร     ภวตีธ     อิสฺสโร     ความว่า    พระเจ้า-
แผ่นดินพระองค์ใดในโลกนี้   ทรงลงอาชญา   เหมาะสมแก่โทษ   ในหมู่
สัตวโลกนี้   พระเจ้าแผ่นดินพระองค์นั้น  ชื่อว่า   ทัณฑธร.
         บทว่า    ส    วณฺณคุตฺโต    ความว่า   พระเจ้าแผ่นดินพระองค์นั้น
เป็นผู้อันความสรรเสริญถึงคุณ และความสรรเสริญคือยศคุ้มครองรักษา
ย่อมไม่กำจัด   คือไม่เสื่อมจากสิริเลย.
         บทว่า     อวณฺณสํยุตฺตาว    ชหนฺติ     ความว่า    กษัตริย์เหล่านั้น
ไม่ดำรงธรรม   เป็นพระเจ้าแผ่นดินเหลาะแหละ   เป็นผู้ประกอบไปด้วย
โทษ  ย่อมละทิ้งชีวิตไป.
หน้า ๕๐๕