บทว่า  สุนีเตน  ความว่า  อันบัณฑิตแนะนำไว้ดี  คือ  ถูกต้อง
ตามทำนองคลองธรรม.
         บทว่า  ธมฺเมน  ได้แก่ธรรมคือกุศลกรรมบถ  ๑๐.
         บทว่า  าเยน   นี้   เป็นไวพจน์ของบทต้นนั่นเอง.
         บทว่า  อุปายโส   แปลว่า   ด้วยความฉ า ในอุบาย.
         บทว่า  นยํ   ความว่า   พระเจ้าธรรมิกราช   เมื่อทรงแนะนำ  คือ
ครองราชสมบัติ.
         บทว่า  นิพฺพาปเย   ความว่า   เมื่อนายสุมังคละจะแสดงความว่า
พระเจ้าธรรมิกราช   เมื่อบำบัดความกระวนกระวาย  ทางกายและทางใจ
ได้ด้วยข้อปฏิบัตินี้     ชื่อว่า  พึงทำมหาชนผู้กำเริบร้อน    ด้วยทุกข์กาย
ทุกข์ใจให้สดับเย็นได้   เหมือนมหาเมฆยังแผ่นดินให้ชุ่มชื่นด้วยน้ำฉะนั้น
ขอพระองค์จะทำมหาชนให้ดับเข็ญ  เช่นนั้นเถิด.
         พระศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแสดงด้วยการประ-
ทานโอวาท   แก่พระเจ้าโกศลแล้ว   ทรงประชุมชาดกว่า     พระปัจเจก-
พุทธเจ้าในครั้งนั้นได้ปรินิพพานแล้ว    นายสุมังคละ  คนเฝ้าพระราช-
อุทยานในครั้งนั้น ได้มาเป็นพระอานนท์ในบัดนี้  พระราชาในครั้งนั้น
ได้มาเป็นเราตถาคต   ฉะนี้แล.
                             จบ  อรรถกถาสุมังคลชาดกที่  ๔