๕๑๔    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๕๑๖
เกิดขึ้น.  เวลารุ่งอรุณ  พระโพธิสัตว์ไม่อาจดำรงสติไว้ได้.   คนทั้งหลาย
คิดว่า  พระโพธิสัตว์จักตายในบัดนี้   จึงได้นำไปให้นอนอยู่ ณ ที่โรงเก็บ
อาหาร.
         ขณะนั้น พระเจ้าพาราณสี  ทรงรถพระที่นั่งทำปทักษิณพระนคร
ด้วยบริวารใหญ่   เสด็จถึงที่นั้น.   พระโพธิสัตว์ได้เห็นสิริราชสมบัติของ
พระเจ้าพาราณสี   เกิดความโลภอยากได้ราชสมบัติ    เมื่อดับจิตแล้ว ได้
ไปปฏิสนธิในครรภ์อัครมเหสีของพระเจ้าพาราณสี     ด้วยอานิสงส์แห่ง
อุโบสถกรรมกึ่งหนึ่ง.      พระอัครมเหสีได้ครรภบริหารแล้ว     พอถ้วน
ทศมาสก็ประสูติพระราชโอรส.    พระประยูรญาติทั้งหลาย   พากันถวาย
พระนามว่า    อุทัยกุมาร.    อุทัยกุมารนั้น    ครั้นเจริญวัยแล้ว    สำเร็จ
การศึกษาศิลปะทุกอย่าง  ระลึกถึงบุพพกรรมของตนได้ด้วยญาณ  เครื่อง
ระลึกชาติ  จึงเปล่งอุทานเนื้อ ๆ ว่า  นี้เป็นผลแห่งกรรมเล็กน้อยของเรา
ดังนี้.  ครั้นพระราชบิดาสวรรคตแล้ว ได้ครองราชสมบัติทอดพระเนตร
ดูสิริราชสมบัติอันยิ่งใหญ่ของพระองค์   แล้วเปล่าอุทานเช่นนั้นอีก.
         อยู่มาวันหนึ่ง       ชาวเมืองเตรียมการเล่นมหรสพในพระนคร.
มหาชนพากันสนใจดูการเล่น.    ครั้งนั้น   บุรุษรับจ้างคนหนึ่ง   อยู่ใกล้
ประตูทิศอุดรเมืองพาราณสี   เก็บทรัพย์กึ่งมาสก   ที่ได้มาด้วยการรับจ้าง
ตักน้ำไว้ที่ซอกอิฐกำแพงเมือง    ได้อยู่ร่วมกับหญิงกำพร้าคนหนึ่ง    ซึ่ง
เลี้ยงชีพด้วยการรับจ้างตักน้ำเหมือนกัน    ในพระนครนั้น.    หญิงนั้น
หน้า ๕๑๕