๕๒๐    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๕๒๒
         พระราชาทรงบังคับอำมาตย์ทั้งหลายว่า  พวกเจ้าจงไปแต่งหนวด
ให้สหายของเรา  แล้วให้อาบน้ำแต่งตัว   แล้วนำมาหาเรา.   พวกอำมาตย์
ได้กระทำตามรับสั่งนั้น.        พระราชาแบ่งราชสมบัติออกเป็นสองส่วน
พระราชทานให้บุรุษรับจ้างนั้น   ครอบครองราชสมบัติครึ่งหนึ่ง.    บาง
อาจารย์กล่าวว่า   ก็บุรุษรับจ้างนั้น   ครองราชสมบัตินั้นแล้ว    ยังไปข้าง
ทิศอุดร   ด้วยความรักทรัพย์ครึ่งมาสก.   เหตุนั้นเขาจึงได้นามว่า  อัฑฒ-
มาสกราช.
         พระเจ้าอุทัยราชกับพระเจ้าอัฑฒมาสกราช   ทรงสามัคคี   สนิท
สนมกัน   ครองราชสมบัติ     วันหนึ่งเสด็จไปพระราชอุทยาน.    พระเจ้า
อุทัยราช   ทรงกีฬาในพระราชอุทยานนั้นจนเหนื่อยแล้ว  เอาพระเศียร
พาดลงบนพระเพลาของพระเจ้าอัฑฒมาสกราช  บรรทมหลับไป.   เมื่อ
บรรทมหลับสนิทแล้ว     พวกราชบริพารก็พากันไปเล่นกีฬาในที่นั้น ๆ.
พระเจ้าอัฑฒมาสกราชทรงดำริว่า ประโยชน์อะไรที่เราจะเสวยราชสมบัติ
กึ่งหนึ่งอยู่เป็นนิตย์ เราจักปลงพระชนม์พระเจ้าอุทัยราชเสียแล้ว  เสวย-
ราชสมบัติ แต่ผู้เดียวดีกว่า      ดังนี้แล้ว     จึงชักพระแสงดาบออกจากฝัก
คิดจะปลงพระชนม์พระเจ้าอุทัยราชเสีย แล้วมาหวนคิดขึ้นว่า พระราชา
องค์นี้ได้ทำเราผู้เป็นคนจน      คนกำพร้าให้มียศศักดิ์เสมอด้วยพระองค์
และตั้งเราไว้ในอิสรภาพใหญ่ยิ่ง    การที่เราเกิดปรารถนาจะฆ่าผู้ที่ให้ยศ
แก่เราถึงเพียงนี้    เป็นเรื่องที่เราไม่สมควรทำเลย  คิดดังนี้แล้ว  จึงยั้งสติ
หน้า ๕๒๑