๕๒๒    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๕๒๔
         บรรดาบทเหล่านั้น   บทว่า  เอวํ  ความว่า  เจ้าจักไม่มีในภายใน
ของเราด้วยอาการอย่างนี้.   บทว่า   น   โหหิสิ   ความว่า   เจ้าจักไม่เกิด
ขึ้น.     ก็แหละครั้นตรัสดังนี้แล้ว    เมื่อจะแสดงธรรมแก่มหาชนผู้ประ-
กอบในกามต่อไป   จึงตรัสคาถาที่  ๕   ความว่า :-
                        กามแม้น้อยก็ไม่พอแก่มหาชน  มหาชน
           ย่อมไม่อิ่มด้วยกามแม้มาก    น่าสลดใจที่พวก
           คนพาลพากันบ่นว่า   รูป  เสียงเหล่านั้น  จงมี
           แก่เรา   กุลบุตรผู้ประกอบความเพียร  พึงเว้น
           ให้ขาดเถิด.
         บรรดาบทเหล่านั้น  บทว่า  อหหา  เป็นบทแสดงถึงความสลดใจ.
บทว่า   ชคฺคโต   แปลว่า   ผู้เพียรเจริญอยู่.
         ท่านกล่าวอธิบายไว้ดังนี้    ข้าแต่มหาราชเจ้า  วัตถุกามและกิเลส-
กามแม้น้อย     ก็ไม่พอเพียงสำหรับมหาชนนี้    มหาชนย่อมไม่อิ่มด้วย
วัตถุกามและกิเลสกามแม้มาก  น่าสลดใจที่พวกคนพาลพากันบ่นว่า  รูป
เสียงเหล่านี้ จงมีแก่เรา    กุลบุตรผู้หมั่นประกอบความเพียร   เจริญโพธิ-
ปักขิยธรรม   ยังวิปัสสนาให้เจริญแล้ว   พึงรู้แจ้งแทงตลอดได้   คือรู้แจ้ง
ได้ด้วยการกำหนดรู้   การละและการตรัสรู้   แล้วละได้.
หน้า ๕๒๓