๕๘๗    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๕๘๙
ไม่สามารถจะให้มาตุคามยินดีได้    นางนั้นพอไม่ได้ทรัพย์พันหนึ่งเพียง
วันเดียวเท่านั้น    ก็ได้ให้คนลากคอบัณฑิตเหล่านั้นไปเสีย  มาตุคามไม่รู้
คุณคนอย่างนี้      เธออย่าตกอยู่ในอำนาจกิเลส     เพราะเหตุมาตุคามนั้น
ดังนี้แล้วได้ทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาสาธก   ดังต่อไปนี้ :-
         ในอดีตกาล     เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติอยู่ในนคร-
พาราณสี  พระโอรสของพระองค์  มีพระนามว่า   พรหมทัตกุมาร   แต่
บุตรของเศรษฐีพระนครพาราณสี     มีชื่อว่า    มหาธนกุมาร    กุมาร
ทั้งสองเป็นสหายกันมาแต่เล็ก ๆ   เรียนศิลปะในตระกูลอาจารย์เดียวกัน.
พรหมทัตกุมารได้ครองราชสมบัติ     เมื่อพระราชบิดาสวรรคต.      บุตร
เศรษฐีได้อยู่ในราชสำนักนั้นแหละ    ก็ในพระนครพาราณสี      มีนาง
วรรณทาสีคนหนึ่งเป็นหญิงนครโสเภณี   มีรูปร่างงามเลิศ.   บุตรเศรษฐี
ได้ให้ทรัพย์วันละพัน   อภิรมย์อยู่กับนางนั้นตลอดกาล   แม้ได้ตำแหน่ง
เศรษฐี    เมื่อบิดาตายแล้ว    ก็ไม่ทิ้งนางนั้น   คงยังให้ทรัพย์วันละพัน
อภิรมย์อยู่เช่นนั้นเอง.
         เศรษฐีบุตร   ต้องเข้าเฝ้าพระราชาวันละ  ๓ ครั้ง.     ครั้นอยู่มา
วัน  ๑      เมื่อเศรษฐีบุตรเข้าเฝ้าพระราชาเวลาเย็น  ปราศรัยอยู่กับพระ-
ราชาจนพลบค่ำ   จึงออกจากราชสำนักคิดว่า   บัดนี้ถ้าเราจะไปบ้านก่อน
แล้วมาหาหญิงนครโสเภณี  เวลาไม่พอ   เราจักไปบ้านหญิงนครโสเภณี
เลยทีเดียว   แล้วส่งคนใช้ไปเรือนตัวคนเดียวเท่านั้น   ไปบ้านหญิงนคร
หน้า ๕๘๘