ปรารถนาดีต่อกัน  ปรองดองกันได้.  บทว่า  มูลสปตฺตานํ ได้แก่ รากไม้
และใบไม้อย่างละเอียด.   บทว่า  กุลุโก  ได้แก่       นกเล็ก ๆ  ตัว  ๑.
บทว่า  สามุทฺทิกํ   ได้แก่   เรือใหญ่ซึ่งกำลังแล่นไปในสมุทร.   บทว่า
สยนฺตํ   สวฏากรํ    ความว่า  ประกอบไปด้วยสัมภาระครบครัน  พร้อม
ด้วยเครื่องยนต์และใบพัด.   บทว่า   เจโต   อาทาย   ความว่า   ก็เมื่อใด
เด็กชาวบ้านตัวเล็ก ๆ   พึงขับเรือเห็นปานนี้   ไว้ได้ด้วยมือ.
         พระมหาสัตว์ได้กล่าวคาถา ๑๑ คาถา โดยอัฏฐานปริกัปนี้  ด้วย
ประการฉะนี้.   หญิงนครโสเภณีได้ฟังดังนั้นแล้ว  ขอขมาโทษพระมหา-
สัตว์ไปพระนคร  กราบทูลเรื่องนั้นแก่พระราชา  แล้วทูลขอชีวิตของตน
ไว้.
         พระศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้จบลงแล้ว      ตรัสว่า
ดูก่อนภิกษุ    ขึ้นชื่อว่า  มาตุคามมักอกตัญญู    ประทุษร้ายมิตรอย่างนี้
ดังนี้แล้ว   ทรงประกาศสัจจะ   แล้วทรงประชุมชาดก.   ในเวลาจบสัจจะ
ภิกษุผู้กระสัน  ตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล.    พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า
พระราชาในครั้งนั้น  ได้มาเป็นพระอานนท์   ส่วนพระดาบส ได้มาเป็น
เราผู้ตถาคต   ฉะนี้แล.
                            จบ   อรรถกถาอัฏฐานชาดกที่  ๙