๖๒๔    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๖๒๖
แคว้นของพระองค์เสด็จไปแต่พระองค์เดียวฉะนั้น. บทว่า   มาตงฺครญฺ-
เว   นาโค     ความว่า    พระผู้มีพระภาคเจ้า  ตรัสเรียกช้างว่ามาตังคะ
คำว่า  นาคะนั้นเป็นชื่อแห่งช้างใหญ่   ท่านกล่าวอธิบายไว้ว่า  ควรเที่ยว
ไปผู้เดียวและไม่ควรทำบาป   เหมือนช้างมาตังคะผู้เลี้ยงดูมารดา  เหมือน
ช้างสีลวหัตถี   และเหมือนช้างปาริไลยกะ    เที่ยวไปในป่าผู้เดียวและไม่
ทำบาปฉะนั้น.
         พระศาสดาแม้ตรัสอย่างนี้แล้ว      เมื่อยังไม่อาจให้ภิกษุเหล่านั้น
ปรองดองกันได้  จึงเสด็จไปยังพาลกโลณการามคาม  ทรงแสดงอานิสงส์
ในความเป็นผู้อยู่ผู้เดียวแก่พระภัคคุเถระ    จากที่นั้นเสด็จไปถึงที่อยู่ของ
กุลบุตรสามคน  ทรงแสดงอานิสงส์ในสามัคคีรสแก่กุลบุตรเหล่านั้น  ต่อ
จากนั้นเสด็จไปถึงปาริไลยกไพรสณฑ์  ประทับอยู่  ณ ที่นั้นตลอดสาม
เดือน  ไม่เสด็จมาเมืองโกสัมพีอีก   เสด็จไปเมืองสาวัตถีเลย.
         พวกอุบาสกชาวเมืองโกสัมพีปรึกษากันว่า     พระผู้เป็นเจ้าเหล่า
ภิกษุชาวโกสัมพีนี้     ทำความเสียหายให้แก่พวกเรามาก    พระผู้มีพระ-
ภาคเจ้า  ทรงระอาภิกษุเหล่านี้   จึงหลีกไปเสีย  พวกเราจักไม่กระทำสามี-
จิกรรมมีการกราบเป็นต้น    แก่ภิกษุเหล่านี้เลย     จักไม่ถวายบิณฑบาต
แก่ท่านที่เข้ามาบิณฑบาต   เมื่อทำเช่นนี้ภิกษุเหล่านี้จักหลีกไปบ้าง   จัก
ให้ พระผู้มีพระภาคเจ้า  เลื่อมใสบ้าง       ดังนี้แล้วก็ทำตามที่ปรึกษากัน
หน้า ๖๒๕