๖๕๓    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๖๕๕
         พระราชาได้ทรงสดับดังนั้น   จึงตรัสคาถาที่  ๓ ว่า :-
                        ปัญญาที่ละเอียด  คิดสิ่งที่เป็นประโยชน์
           เป็นเครื่องบรรเทาราคะที่เกิดขึ้นแล้วของท่านมี
           ไว้เพื่อประโยชน์อะไร        ท่านไม่อาจบรรเทา
           ความคิดที่แปลกได้.
         ศัพท์ว่า  อทุ  ในคาถานั้นเป็นนิบาต.
         ท่านอธิบายคำนี้ไว้ว่า  ข้าแต่ท่านผู้เจริญ    ธรรมดาเภสัชย่อมเป็น
ที่พึ่งของคนไข้    น้ำดื่มเป็นที่พึ่งของคนกระหายน้ำ   ก็ปัญญาที่ละเอียด
คิดสิ่งที่ดีคือที่เป็นประโยชน์  เป็นเครื่องบันเทาราคะเกิดขึ้นแล้วของท่าน
มีไว้เพื่อประโยชน์อะไร ?
         บทว่า   กึมโน   น  วิโนทเย   ความว่า    เหตุไร  ?    ท่านจึงไม่
อาจใช้ปัญญานั้นบันเทาความคิดที่แปลกได้.
         ลำดับนั้น    หาริตดาบสเมื่อจะแสดงกำลังของกิเลสแก่พระราชา
ได้กล่าวคาถาที่  ๔ ว่า :-
                        ข้าแต่มหาบพิตร    กิเลส  ๔  อย่างเหล่านี้
           คือ   ราคะ  โทสะ   โมหะ   มทะ   เป็นของมี
           กำลังกล้า  หยาบคายในโลก  เมื่อกิเลสเหล่า
           ใดรึงรัดแล้ว  ปัญญาก็หยั่งไม่ถึง.
หน้า ๖๕๔