๖๕๖    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๖๕๘
ถึงความที่กามเหล่านั้นมีทุกข์มาก.  บทว่า   มหาวิเส   คือ  ชื่อว่ามีพิษ
ใหญ่หลวง  เพราะพิษคือสัมปยุตตกิเลสและพิษคือวิบากเป็นของยิ่งใหญ่.
         สองบทว่า   เตสํ   มูลํ    ความว่า    อาตมภาพจักค้นหา      คือจัก
แสวงหามูลรากแห่งกามเหล่านั้น   เพื่อละกามซึ่งมีประการดังกล่าวแล้ว
เหล่านั้นเสีย.
         ถามว่า   ก็อะไรเป็นมูลรากแห่งกามเหล่านั้น ?
         ตอบว่า   อโยนิโสมนสิการ.
         บทว่า     เฉชฺชํ    ราคํ     สพนฺธนํ      ความว่า      ข้าแต่มหาบพิตร
บัดนี้     อาตมภาพจักตัดความกำหนัดที่ชื่อว่าเครื่องผูกพัน   เพราะเครื่อง
ผูกพันคือศุภนิมิตร  โดยประการเสียด้วยดาบคือปัญญา.
         ก็แหละ  ครั้นกล่าวดังนี้แล้วได้ขอพระราชทานโอกาสว่า  ข้าแต่
มหาบพิตร   ขอพระองค์จงประทานโอกาสแก่อาตมาภาพก่อน.   แล้วเข้า
ไปยังบรรณศาลา   พิจารณาดวงกสิณ     ยังฌานที่เสื่อมแล้วให้เกิดขึ้นอีก
ออกจากบรรณศาลา     นั่งคู้บัลลังก์ในอากาศถวายธรรมเทศนาแด่พระ-
ราชา    แล้วทูลว่า    ข้าแต่มหาบพิตร   อาตมภาพถูกติเตียนในท่ามกลาง
มหาชน    เพราะเหตุที่มาอยู่ในที่ไม่สมควร     ขอพระองค์จงเป็นผู้ไม่
ประมาท     บัดนี้   อาตมภาพจักกลับไปสู่ไพรสณฑ์ให้พ้นจากกลิ่นสตรี.
หน้า ๖๕๗