ที่ต่อเนื่องด้วยการกระทำของเขา.    บทว่า    อสฺสุ    เท่ากับ    อสฺโสสึ
แปลว่า   ได้ฟังแล้ว.   บทว่า   ยถา  อยํ   ความว่า   แม้กลุ่มขนนกกระทา
นั้นยังปรากฏอยู่ในระหว่างชฎาของบุรุษนั้น    ด้วยเหตุนี้     เราจึงทราบ
ข้อนั้นว่า  บุรุษนี้แหละฆ่านกกระทานั้น.    บทว่า   คาโว   หตา   กึ   ปน
ททฺทรสฺส   ความว่า  แม้โคทั้งหลาย  บุรุษนี้ก็ได้ฆ่าแล้ว  การที่นกกระทา
จะไม่ถูกบุรุษนี้ฆ่าจะมีได้อย่างไร  เพราะฉะนั้น บุรุษนี้ต้องฆ่านกกระทา
แน่.
         ราชสีห์ถามบุรุษนั้นว่า   ท่านฆ่านกกระทาบัณฑิตหรือ ?  บุรุษ
ตอบว่า    ถูกแล้วท่าน    ราชสีห์ได้ฟังดาบสนั้นรับตามจริง    ก็อยากจะ
ปล่อยดาบสนั้นไป  แต่พระยาเสือโคร่งกล่าวว่า  คนเลวเช่นนี้ ควรให้ตาย
เสีย   แล้วก็เข้ากัดดาบสนั้นด้วยเขี้ยวให้ตาย   แล้วขุดหลุมฝังไว้ในที่นั้น
เอง    มาณพทั้งหลายมาไม่เห็นนกกระทาบัณฑิต    ก็พากันร้องไห้คร่ำ
ครวญกลับไป.
         พระศาสดา     ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว      ตรัสว่า
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย    แม้ในกาลก่อนพระเทวทัตก็พยายามฆ่าเราอย่างนี้
ดังนี้   แล้วทรงประชุมชาดกว่า  ชฎิล  คือดาบสลามกในกาลนั้น  ได้มา
เป็นพระเทวทัตในบัดนี้      นางเหี้ยได้มาเป็นนางกีสาโคตมี    เสือโคร่ง
ได้มาเป็นพระโมคคัลลานะ    ราชสีห์ได้มาเป็นพระสารีบุตร    อาจารย์
ทิศาปาโมกข์ได้มาเป็นพระกัสสปะ นกกระทาบัณฑิตได้มาเป็นเราตถาคต
ฉะนี้แล.
                        จบ  อรรถกถาติตติรชาดกที่  ๑๒