๗๖๗    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๗๖๙
นั้น คือเป็นผู้กำหนัดยินดีติดอยู่บ่อย ๆ. บทว่า  เต  โหนฺติ   จกฺกธาริโน
ความว่า  ชนเหล่านั้นไปอยู่อย่างนี้  ชื่อว่า ย่อมทรงไว้ซึ่งจักรกรด.  บทว่า
พหุภณฺฑํ    คือละทรัพย์เป็นอันมาก    อันเป็นของมารดาบิดา.  บทว่า
มคฺคํ    ความว่า    ชนแม้เหล่าอื่นเหล่าใดไม่ใคร่ครวญ   คือไม่คิดอ่าน
เหตุการณ์นั้นให้ถ่องแท้       เหมือนท่านไม่พิจารณาหนทางสมุทรอันมี
สิทธิน้อยที่ตนจะต้องไปแล้วเดินทางไป        ชนเหล่านั้นเป็นผู้ตกอยู่ใน
อำนาจของความอยาก  ละทรัพย์แล้วไม่พิจารณาทางที่จะไป  แล้วดำเนิน
ไป  ย่อมเป็นผู้ทรงจักรไว้เหมือนท่าน     บทว่า     กมฺมํ     สเมกฺเขยฺย
ความว่า  เพราะเหตุนั้น   บุรุษผู้เป็นบัณฑิตพึงเพ่งพินิจ  คือพึงพิจารณา
ถึงกิจการงานที่ตนจะต้องทำว่ามีโทษหรือไม่หนอ. บทว่า  วิปุลญฺจ   โภคํ
คือพึงเพ่งพินิจแม้กองแห่งทรัพย์ที่ได้มาโดยชอบธรรมของตน.    บทว่า
นาติวเตยฺย   ความว่า    บุคคลผู้เช่นนั้นจะไม่ถูกจักรนี้พัดผันคือทับยี
บาลีว่า    นาติวตฺเตติ   ดังนี้ก็มี  ความว่า   ย่อมไม่ทับยี.
         มิตตวินทุกะได้ฟังดังนั้นแล้วคิดว่า  เทวบุตรนี้รู้กรรมที่เราทำไว้
โดยถ่องแท้    เทวบุตรนี้คงจะรู้กำหนดกาลที่เราจะหมกไหม้อยู่    เราจะ
ถามท่านดู   ดังนี้แล้ว  จึงได้กล่าวคาถาที่   ๙  ว่า :-
                        ข้าแต่ท่านผู้น่าบูชา      จักรกรดจักตั้งอยู่
           บนศีรษะของข้าพเจ้านานสักเท่าไรหนอ  จะ
หน้า ๗๖๘