๗๗๗    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๗๗๙
อย่างยิ่งเพียงนี้     ปัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ของท้าวสักกเทวราชได้แสดงอา-
การร้อนผิดปกติ.
         ได้ยินว่า  อาสนะนั้น  จะร้อนขึ้นด้วยเหตุ  ๔ ประการ  คือ ท้าว-
สักกะสิ้นอายุ  ๑     จะสิ้นบุญ  ๑      มีสัตว์ผู้มีอานุภาพใหญ่อื่นปรารถนา
ที่นั้น   ๑         ด้วยเดชศีลของสมณพราหมณ์ที่มีฤทธิ์มากตั้งอยู่ในธรรม
๑.
         ท้าวสักกเทวราชทรงรำพึงว่า          ใครหนอที่ประสงค์จะให้เรา
เคลื่อนจากที่     แล้วได้ทอดพระเนตรเห็นกัณหฤาษีกำลังเก็บผลไม้อยู่ใน
ประเทศนี้    จึงทรงดำริว่า   พระฤาษีนี้มีตบะกล้า   ชนะอินทรีย์แล้วอย่าง
ยิ่ง   เราจักให้บันลือสีหนาทด้วยธรรมกถา     ได้ฟังเหตุดีแล้วจักบำรุงให้
อิ่มหนำด้วยพร      ทำต้นไม้ให้มีผลเป็นนิจสำหรับพระฤาษีนี้แล้วจักมา.
ครั้นทรงดำริดังนี้แล้ว   ก็เสด็จลงมาโดยเร็วด้วยอานุภาพใหญ่   ประทับ
ยืนอยู่ที่โคนต้นไม้   ข้างหลังพระฤาษี   เมื่อจะทดลองดูว่า   เมื่อเรากล่าว
โทษขึ้นแล้ว   ท่านจักโกรธหรือไม่     จึงตรัสพระคาถาที่ ๑ ว่า :-
                        บุรุษนี้ดำจริงหนอ     บริโภคโภชนะก็ดำ
           อยู่ในภูมิประเทศก็ดำ   เราไม่ชอบใจเลย.
         บรรดาบทเหล่านั้น  บทว่า   กณฺหํ   คือ   มีสีดำ.  บทว่า  โภชนํ
ได้แก่   โภชนะคือผลไม้.
หน้า ๗๗๘