๗๘๓    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๗๘๕
           ปลอมเปลี่ยนเอาของคนอื่น     ประกอบอุบาย
           ล่อลวง   บาปธรรมทั้งหลายนี้มีอยู่ในโลภธรรม
           เพราะฉะนั้น  ข้าพเจ้าจึงไม่ชอบใจโลภ.
                        กิเลสเครื่องร้อยรัดทั้งหลาย   เป็นเครื่อง
           สำเร็จได้ด้วยใจ   ถูกสิเนหาผูกมัดเข้าอีกด้วย
           แล้ว   ถ้านอนเนื่องอยู่เป็นอันมาก    มักทำให้
           บุคคลเดือดร้อนยิ่งนัก  เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้า
           จึงไม่ชอบใจสิเนหา.
         บรรดาบทเหล่านั้น  บทว่า   อขนฺติโช   ความว่า    ความโกรธ
นั้น    เกิดแต่ความไม่อดทนแห่งบุคคลผู้มีชาติไม่อดกลั้น     ทีแรกก็เป็น
ของน้อย   แต่ภายหลังเป็นของมาก   ย่อมเจริญขึ้นโดยลำดับ   ข้อที่ความ
โกรธนั้นเจริญขึ้น    พึงพรรณนาด้วยขันติวาทิชาดก    และจุลลธรรม.
ปาลชาดก.     อนึ่ง   ในข้อนี้    พึงเล่าเรื่องที่ติสสอำมาตย์ฆ่าชนทั้งหมด
ตั้งต้นแต่ภรรยาพร้อมด้วยบริวารชนแล้วฆ่าตัวตายในภายหลัง.   บทว่า
อาสงฺคิ   ความว่า   ความโกรธมักทำความเกี่ยวข้อง  คือ  เกิดขึ้นแก่ผู้ใด
ย่อมทำให้ผู้นั้นเกี่ยวข้องพัวพัน   และไม่ให้สละเรื่องนั้นไปได้   ต้องให้
กลับมาทำความชั่วร้ายมีการด่าเป็นต้น.
         บทว่า  พหุปายาโส    ได้แก่    ประกอบด้วยความคับแค้น   คือ
ความลำบาก   กล่าวคือความทุกข์ทางกายและทางใจเป็นอันมาก  จริงอยู่
หน้า ๗๘๔