๘๓๔    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๘๓๖
         พระศาสดาตรัสถามภิกษุนั้นว่า  ดูก่อนภิกษุ ได้ยินว่าเธอกระสัน
จริงหรือ ? เมื่อภิกษุนั้นกราบทูลว่า จริงพระเจ้าข้า ดังนี้  จึงตรัสว่า  ดูก่อน
ภิกษุ  เมื่อครั้งพระพุทธเจ้ายังไม่เกิดขึ้น  โบราณกบัณฑิตได้บวชในลัทธิ
นอกพุทธศาสนา    ไม่มีความยินดี    ยังประพฤติพรหมจรรย์อยู่ได้กว่า
๕๐ ปี    ไม่แสดงความที่ตนกระสันให้ปรากฏแก่ใคร ๆ    เพราะกลัวหิริ-
โอตตัปปะจะทำลายเธอบวชในศาสนาที่จะนำออกจากทุกข์เห็นปานนี้  ตั้ง
อยู่เฉพาะพระพักตร์ของพระพุทธเจ้าผู้เป็นครูเช่นเรา  เหตุไรจึงทำความ
กระสันให้ปรากฏในท่ามกลางบริษัท  ๔   เหตุไรจึงไม่รักษาหิริโอตตัปปะ
ของตนไว้   แล้วทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาสาธก   ดังต่อไปนี้ :-
         ในอดีตกาล    พระราชาทรงพระนามว่า โกสัมพิกะ  ครองราช-
สมบัติอยู่ในพระนครโกสัมพีแคว้นวังสะ    ครั้งนั้น      นิคมแห่งหนึ่ง
มีพราหมณ์สองคนมีสมบัติคนละ   ๘๐ โกฏิ   เป็นสหายรักกันเห็นโทษ
ในกามคุณให้ทานเป็นการใหญ่   แล้วทั้ง  ๒  ก็ละกาม   ทั้ง ๆ ที่มหาชน
กำลังร้องไห้คร่ำครวญอยู่  ได้ออกไปสร้างอาศรมบวชอยู่ในถิ่นหิมพานต์
เที่ยวแสวงหาเผือกมันผลไม้เลี้ยงชีพอยู่ ๕ ปี     ยังไม่สามารถทำฌานให้
เกิดขึ้นได้    ครั้นล่วงไป  ๕๐  ปี    เพื่อต้องการจะเสพรสเค็มรสเปรี้ยว
จึงเที่ยวไปตามชนบทถึงแคว้นกาสี.   ณ  หมู่บ้านแห่งหนึ่งในแคว้นกาสี
นั้น ท่านทีปายนดาบสมีสหายคฤหัสถ์อยู่คนหนึ่ง  ชื่อมัณฑัพยะ ทั้งสอง
ดาบสได้ไปเยี่ยมเขา     เขาเห็นสองดาบสนั้นแล้วก็มีความยินดี     สร้าง
บรรณศาลาถวายแล้วบำรุงด้วยปัจจัย    ๔    สองดาบสอยู่ที่นั้น   ๓ ,  ๔
หน้า ๘๓๕