๙๐๕    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๙๐๗
ไม่อาบน้ำไม่บริโภคอาหาร   ไม่ดูแลการงาน   ไม่ไปที่บำรุงพระพุทธเจ้า
บ่นเพ้ออยู่อย่างเดียวว่า   ลูกรัก เจ้าจากพ่อไปก่อนแล้วเป็นต้น.
         พระศาสดาตรวจดูสัตวโลกเวลาใกล้รุ่ง    ทรงเห็นอุปนิสัยโสดา-
ปัตติผลของกุฎุมพีนั้น  ครั้นรุ่งขึ้น  พระองค์ทรงแวดล้อมไปด้วยภิกษุสงฆ์
เสด็จเที่ยวบิณฑบาตในพระนครสาวัตถี พอฉันเสร็จทรงส่งภิกษุทั้งหลาย
กลับ พระองค์ทรงมีพระอานันทเถระเป็นปัจฉาสมณะ ได้เสด็จไปที่ประตู
เรือนกุฎุมพีนั้น       คนทั้งหลายบอกแก่กุฎุมพีว่า       พระศาสดาเสด็จมา.
ลำดับนั้นคนในเรือนของกุฎุมพีได้ปูลาดอาสนะ  แล้วนิมนต์พระศาสดา
ให้ประทับนั่ง     ช่วยกันประคองกุฎุมพีมาเฝ้าพระศาสดา   กุฎุมพีถวาย
บังคมแล้วนั่งอยู่  ณ  ส่วนข้างหนึ่ง.  พระศาสดาทรงใช้พระวาจาเยือกเย็น
กอปรด้วยพระกรุณาทักทายแล้วตรัสถามว่า.    อุบาสก   ท่านเศร้าโศกถึง
บุตรน้อยหรือ ?    เมื่อกุฎุมพีกราบทูลว่า    ถูกแล้วพระเจ้าข้า    พระองค์
ตรัสว่า   อุบาสก  โบราณกบัณฑิต  เมื่อลูกตายก็เพียบด้วยความเศร้าโศก
เที่ยวไป    ครั้นได้ฟังถ้อยคำของบัณฑิตรู้โดยถ่องแท้ว่า   เป็นฐานะที่ไม่
ควรจะได้  แล้วก็มิได้เศร้าโศกแม้น้อยหนึ่งเลย   กุฎุมพีนั้นทูลอาราธนา
ให้ตรัสเรื่องราว   แล้วทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาสาธก   ดังต่อไปนี้ :-
         ในอดีตกาล  เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติ  อยู่ในพระนคร
พาราณสี บุตรของพราหมณ์ผู้มีสมบัติมากคนหนึ่ง  เมื่ออายุได้ ๑๕, ๑๖ ปี
ถูกพยาธิชนิดหนึ่งเบียดเบียน  ตายไปเกิดในเทวโลก  ตั้งแต่บุตรนั้นตาย
หน้า ๙๐๖