๙๐๙    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๙๑๑
           วรรณะ      และวีถีทางของพระจันทร์และพระ-
           อาทิตย์ทั้ง  ๒     ก็ยังปรากฏอยู่       ส่วนบุคคลผู้
           ล่วงลับไปแล้ว  ย่อมไม่ปรากฏเลย   บรรดาเรา
           ๒  คนผู้คร่ำครวญอยู่  ใครเล่าหนอจะเป็นคน
           โง่เขลายิ่งกว่ากัน ?
         พึงทราบอธิบายในคาถาที่มาณพกล่าว.
         การขึ้นและการอัสดง   ชื่อว่า   คมนาคมนํ  ในคาถานั้น.
         สีสรรนั่นแหละ  ชื่อว่า  วณฺณธาตุ  ในคำว่า   อุภเยตฺถ  วีถิโย
นี้  พึงทราบวินิจฉัยดังนี้  คือแม้ภูมิเป็นที่ไปและเป็นที่มาของพระจันทร์
และพระอาทิตย์ทั้ง ๒ ย่อมปรากฏอยู่ในอากาศว่า     นี้เป็นวิถีของพระ-
จันทร์นี้เป็นวิถีของพระอาทิตย์.
         บทว่า    เปโต    ปน    ความว่า    ส่วนสัตว์ผู้ไปแล้วสู่ปรโลก
ย่อมไม่ปรากฏเลย.   บทว่า  โก   นุ   โข    ความว่า   เมื่อเป็นเช่นนั้น
บรรดาเรา ๒ คนผู้คร่ำครวญอยู่  ใครเล่าหนอจะเป็นคนเขลายิ่งกว่ากัน.
         เมื่อมาณพกล่าวอยู่อย่างนี้      พราหมณ์กำหนดความได้     จึงได้
กล่าวคาถา  ว่า :-
                        แน่ะมาณพ    ท่านพูดจริง     บรรดาเรา
           ทั้ง ๒  ผู้คร่ำครวญอยู่         เรานี่แหละเป็นคน
หน้า ๙๑๐