๙๒๒    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๙๒๔
ไทยธรรมแม้น้อย.   บทว่า   พหุนา   เป็นต้น   ความว่า    สัตว์บางพวก
แม้มีไทยธรรมมากก็ให้ไม่ได้   คือไม่ให้เลย.
         ทานที่บุคคลเชื่อกรรมเชื่อผลแห่งกรรมแล้วให้ชื่อว่าทักษิณา.
         บทว่า  สหสฺเสน   สมํ  ความว่า  ทักษิณาทานแม้ประมาณข้าว
สักทัพพีเดียวที่บุคคลให้แล้วอย่างนี้   ก็นับว่าเสมอกับด้วยการให้จำนวน
ตั้งพัน คือเป็นเช่นกับ ด้วยการให้จำนวนตั้งพันนั่นเทียว เพราะมีผลมาก.
         เศรษฐีกล่าวกะมาตลีเทพบุตรแม้นั้นว่า   ถ้าเช่นนั้น   ท่านจงเข้า
ไปนั่งเถิด     ต่อจากนั้นปัญจสิขเทพบุตรปล่อยให้เวลาล่วงไปหน่อยหนึ่ง
แล้วมาขอภัต   เมื่อเศรษฐีกล่าวว่า   ไม่มีไปเสียเถิด    จึงกล่าวว่า   เราไม่
เลยไป  ในเรือนนี้เห็นจะมีสวดพราหมณ์กระมัง    เมื่อจะเริ่มธรรมกถา
แก่เศรษฐี   จึงกล่าวคาถาที่  ๘  ว่า :-
                        แม้ผู้ใดเที่ยวไปขออาหารมา   ผู้นั้นชื่อว่า
           ประพฤติธรรม    อนึ่ง   บุคคลผู้เลี้ยงบุตรและ
           ภรรยาของตน  เมื่อไทยธรรมมีน้อย  ก็เฉลี่ยให้
           แก่สมณะและพราหมณ์   บุคคลนั้นข้อว่าประ-
           พฤติธรรม     เมื่อคนตั้งแสนฆ่าสัตว์มาบูชาแก่
           คนผู้ควรบูชาจำนวนพัน   อิสรภาพนับตั้งแสน
           นั้น      ย่อมไม่ถึงแม้เสี้ยวแห่งผลทานของตน
           เข็ญใจผู้ยังไทยธรรมให้เกิดโดยชอบให้อยู่.
หน้า ๙๒๓