๙๕๖    ๕๙.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เล่ม ๓ ภาค ๕    ๙๕๘
อวิสํวาทกสฺส  คือผู้มีปกติกล่าวไม่คลาดเคลื่อน.  บทว่า   น  มิตฺตทุพภี
ความว่า   อนึ่ง  ผู้ใดเป็นผู้ไม่ประทุษร้ายมิตร.  บทว่า  สํวิภาคี  ธเนน
คือกระทำการแบ่งปันทรัพย์ของตนให้แก่มิตร.  บทว่า  มิตฺเตสุ  ความว่า
บัณฑิตทั้งหลายกล่าวการได้ประโยชน์  เพราะอาศัยมิตรและการแบ่งปัน
ของผู้นั้น   ว่า   ชื่อว่าเป็นสวัสดิมงคลในมิตรทั้งหลาย   จริงอยู่    เขาผู้
อันมิตรทั้งหลายเห็นปานนี้รักษาแล้ว     ย่อมถึงซึ่งความสวัสดีในข้อนั้น
บัณฑิตพึงกล่าวความสวัสดี  เพราะอาศัยมิตรทั้งหลาย  ด้วยชาดกทั้งหลาย
มีมหาอุกกุสชาดกเป็นต้น.
         บทว่า  ตุลฺยวยา  ได้แก่     มีวัยเสมอกัน.    บทว่า    สมคฺคา
ได้แก่    อยู่ร่วมกันด้วยความปรองดอง.      บทว่า    อนุพฺพตา    ได้แก่
ประพฤติตามใจกัน.     บทว่า   ธมฺมกามา  ได้แก่   ชอบสุจริตธรรม ๓
ประการ.    บทว่า   ปชาตา  ได้แก่   มีปกติยังบุตรให้ตลอด  คือไม่เป็น
หญิงหมัน.   บทว่า  ทาเรสุ  ความว่า  บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า  มาตุคาม
ผู้ประกอบด้วยคุณเหล่านี้อยู่ในเรือน  ย่อมเป็นสวัสดิมงคลของสามี ใน
ข้อนั้น  บัณฑิตพึงกล่าวความสวัสดีเพราะอาศัยมาตุคามผู้มีศีล  ด้วยมณิ-
โจรชาดก  สัมพุลชาดก  และขัณฑหาลชาดก.   บทว่า  โสเจยฺยํ   แปลว่า
ความเป็นผู้สะอาด.   บทว่า  อเทฺวชฺฌตา  ความว่า  ทรงทราบราชเสวก
คนใด     ด้วยความเป็นผู้ไม่ร้าวรานกับพระองค์    คือด้วยความเป็นผู้ไม่
ร้าวรานเป็นใจ ๒ กับพระองค์อย่างนี้วา   ราชเสวกนั้นจักไม่แยกกับเรา
ออกไปเป็น ๒ ฝ่าย.
หน้า ๙๕๗