๑๐๐๖    ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑    ๑๐๐๗
            อานุภาพของพระปริตรเหล่านี้   คือ   รตนปริตร   ขันธปริตร
ธชัคคปริตร  อาฏานาฏิยปริตร   โมรปริตร   ย่อมเป็นไปในเขตที่มี
แสนโกฏิจักรวาลเป็นที่สุด  ชื่อว่า  อาณาเขต.
            เขตที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า   ยาวตา  วา  ปน  อากงฺเขยฺย
หรือว่าพระตถาคตพึงหวังโดยประมาณเพียงใดอันหาประมาณที่สุด
มิได้   ชื่อว่า   วิสัยเขต.     พระตถาคตย่อมทรงทราบเขตที่ทรงหวัง.
ในพุทธเขต ๓ อย่างเหล่านี้  อาณาเขตหนึ่งย่อมพินาศไป.  เมื่ออาณาเขต
นั้นพินาศไป ชาติเขตก็พินาศไปด้วย.  เมื่อเขตนั้นพินาศ   ย่อมพินาศไป
ด้วยกัน.  เมื่อตั้งอยู่   ย่อมตั้งอยู่ด้วยกัน.
            ความพินาศและการตั้งอยู่ของเขตนั้น  พึงทราบอย่างนี้   สมัยใด
กัปพินาศเพราะไฟ. มหาเมฆที่ยังกัปให้พินาศแต่ต้นตั้งขึ้น   ยังฝนหาใหญ่
อย่างหนึ่งให้ตกในแสนโกฏิจักรวาล.    มนุษย์ทั้งหลายพากันยินดี    นำ
พืชทั้งปวงออกหว่าน.    ก็เมื่อข้าวกล้าเกิดพอโคเคี้ยวกินได้     มหาเมฆ
ร้องเหมือนลาร้อง.    ฝนแม้หยาดหนึ่งก็ไม่ตก.    เมื่อนั้นเป็นอันว่า   ฝน
ขาดเม็ดเลยทีเดียว.    สัตว์ผู้อาศัยฝนเลี้ยงชีพย่อมเกิดในพรหมโลกตาม
ลำดับ.       และเทวดาผู้อาศัยผลบุญเลี้ยงชีพก็ไปเกิดในพรหมโลกด้วย.
เมื่อกาลผ่านไปนานอย่างนี้  น้ำในแม่น้ำนั้น ๆ ก็แห้งไป.  แม้ปลาและ
๑. องฺ. ติก. ๒๐/๕๒๐.
เต่าก็ตายไปตามลำดับ    แล้วเกิดในพรหมโลก.     แม้สัตว์นรกก็ไปเกิด
ด้วย.
            ในข้อนี้   อาจารย์พวกหนึ่งกล่าวว่า    สัตว์นรกย่อมพินาศไปใน
ความปรากฏแห่งพระอาทิตย์ดวงที่ ๗.    บุคคลไม่เว้นจากฌานย่อมเกิด
ในพรหมโลก.  บางพวกถูกทุพภิกขภัยบีบคั้น.  บางพวกไม่ควรเพื่อบรรลุ
ฌาน.  สัตว์เหล่านั้นเกิดขึ้นพรหมโลกได้อย่างไร ?
            ตอบว่า ด้วยอำนาจฌานที่ได้ในเทโลก.
            จริงอยู่    ในกาลนั้น    โดยล่วงไปแสนปีจักสิ้นกัป.     ฉะนั้น
กามาวจรเทพทั้งหลาย   ชื่อว่า  โลกพยูหะ   เป็นชาวโลก   ปล่อยศีรษะ
ผมเผ้ารุงรัง   ร้องไห้   เอามือเช็ดน้ำตา    นุ่งผ้าแดง    มีเพศผิดรูปยิ่งนัก
เที่ยวไปในทางของมนุษย์   พากันบอกกล่าวอย่างนี้ว่า
                    ผู้นิรทุกข์ทั้งหลาย  ล่วงไปแสนปีจากนี้จัก
            สิ้นกัป.     โลกนี้จักพินาศ.     แม้มหาสมุทรก็จัก
            เหือดแห้ง. และมหาปฐพีพระยาภูเขาสิเนรุจักถล่ม
            ทลายพังพินาศไป.    โลกจักพินาศตลอดถึงพรหม
            โลก.  ผู้นิรทุกข์ทั้งหลาย   พวกท่านจงเจริญ  เมตตา
            กรุณา    มุทิตา    อุเบกขากันเถิด.    จงบำรุงมารดา
            บิดา   จงเป็นผู้อ่อนน้อมต่อผู้เจริญในตระกูล  ดังนี้.