๑๐๕    ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑    ๑๐๖
            ให้ลำบาก   อันเป็นทุกข์  ไม่ใช่ของพระอริยะ   ไม่
            ประกอบด้วยประโยชน์  นี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์   ฯลฯ
            เพราะฉะนั้น    ธรรมนี้ชื่อว่า   อรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย     ในอรณวิภังค์นั้น
            มัชฌิมาปฏิปทานี้    อันพระตถาคตรู้พร้อมยิ่งแล้ว
            ฯลฯ  เพราะฉะนั้น   ธรรมนี้ชื่อว่า    อรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย  ในอรณวิภังค์นี้   การ
            ไม่ยกย่อง     การไม่ตำหนิ    การแสดงธรรมเท่านั้น,
                   นี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์  ฯลฯ   เพราะฉะนั้น   ธรรมนี้
            ชื่อว่า   อรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย      ในอรณวิภังค์นั้น
            สุขอาศัยเนกขัมมะ  สุขเกิดแต่ความสงัด  สุขเกิด
                   แต่ความสงบ   สุขเกิดแต่ความตรัสรู้,  นี้เป็นธรรม
            ไม่มีทุกข์    ฯลฯ   เพราะฉะนั้น    ธรรมนี้ชื่อว่า
            อรรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย     ในอรณวิภังค์นั้น
            วาทะหลับหลัง     ที่จริง     ที่แท้    ประกอบด้วย
๑. ม.อุ. ๑๔/๖๖๔. ๒. ม.อุ. ๑๔/๖๖๔. ๓. ม.อุ. ๑๔/๖๖๖.
๔. ม.อุ. ๑๔/๖๖๗.
            ประโยชน์,   นี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์   ฯลฯ   เพราะ
            ฉะนั้น  ธรรมนี้ชื่อว่า  อรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย      ในอรณวิภังค์นั้น
            คำกล่าวล่วงเกินต่อหน้า   ที่จริง   ที่แท้  ประกอบ
            ด้วยประโยชน์,     นี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์     ฯลฯ
                   เพราะฉะนั้น    ธรรมนี้ชื่อว่า   อรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย    ในอรณวิภังค์นั้น
            คำที่ไม่รีบด่วนพูด    นี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์    ฯลฯ
            เพราะฉะนั้น   ธรรมนี้ชื่อว่า   อรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย    ในอรณวิภังค์นั้น
            การไม่ปรับปรำภาษาชนบท    และการไม่ล่วงเลย
            สามัญภาษา   นี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์   ฯลฯ  เพราะ
            ฉะนั้น   ธรรมนี้ชื่อว่า  อรณธรรม.
                   ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย  เพราะฉะนั้น   พวก
            เธอพึงศึกษาอย่างนี้แลว่า       เราทั้งหลายจักรู้ธรรม
๑. ม.อุ. ๑๔/๖๖๘. ๒. ม.อุ. ๑๔/๖๖๙. ๓. ม.อุ. ๑๔/๖๗๐.
๔. ม.อุ. ๑๔/๖๗๒.