๑๑๓๘    ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑    ๑๑๓๙
            โจทก์ว่า    ไม่มีประโยชน์อะไรที่จะพูดกับท่านผู้โง่
            ไม่ฉลาด,  แม้ท่านก็สมควรที่จะพูดกับผมหรือ ?  นี้
            เป็นบุรุษโทษข้อที่  ๒.
                    ข้อต่อไป  ภิกษุทั้งหลายโจทภิกษุด้วยอาบัติ.
            ภิกษุนั้นถูกภิกษุทั้งหลายโจทด้วยอาบัติ      ก็ปรับ
            อาบัติโจทก์ว่า   แม้ท่านก็ต้องอาบัติข้อนี้  ท่านจงทำ
            คืนก่อน.   นี้เป็นบุรุษโทษข้อที่  ๓.
                    ข้อต่อไป  ภิกษุ  ฯลฯ พูดกลบเกลื่อน  พูด
            นอกเรื่อง    ทำความโกรธโทละและความไม่พอใจ
            ให้ปรากฏ.  นี้เป็นบุรุษโทษข้อที่  ๔.
                    ข้อต่อไป    ภิกษุ  ฯลฯ    พูดแกว่งแขนใน
            ท่ามกลางสงฆ์.  นี้เป็นบุรุษโทษข้อที่  ๕.
                     ข้อต่อไป  ภิกษุ    ฯลฯ   ไม่เชื่อสงฆ์ไม่เชื่อ
            โจทก์เดินหลีกออกไปเสีย.         นี้เป็นบุรุษโทษ
                      ข้อต่อไป  ภิกษุ ฯลฯ  คิดว่า  เราไม่ได้ต้อง
            อาบัติ,    เราไม่ได้ต้องอาบัติก็หามิได้   แล้วนิ่งเสีย
            ทำให้สงฆ์ลำบาก.  นี้เป็นบุรุษโทษข้อที่  ๗.
                    ข้อต่อไป  ภิกษุ  ฯลฯ  กล่าวอย่างนี้ว่า  โธ่เอ๋ย
            พวกท่านจะมาวุ่นวายหนักหนาอะไรกะผม.   บัดนี้
            ผมจะบอกคืนสิกขาลาสึกอยู่แล้ว.   ภิกษุนั้นก็สึก
            แล้วกล่าวอย่างนี้ว่า   บัดนี้พวกท่านจงดีใจเถิด.  นี้
            เป็นบุรุษโทษข้อที่  ๘.
            ในบทเหล่านั้นบทว่า  ปุริสโทสา   คือ  โทษของบุรุษ.   ชื่อว่า
โทษ   เพราะประทุษร้ายสันดานบุรุษ.  บทว่า  น  สรามิ  คือ ภิกษุนั้น
แก้ตัวปลดเปลื้อง   ด้วยไม่มีสติว่า   ผมจำไม่ได้   ไม่สนใจถึงกรรมที่ผม
ทำไป.
            บทว่า   โจทกํเยว   ปฏิปฺผรติ   คือ  ซัดโต้โจทก์.     ตั้งอยู่โดย
ความเป็นลิ่มตอบ.   บทว่า   กินฺนุ  โข   ตุยฺหํ   คือ ท่านแสดงว่าประโยชน์
อะไรที่จะพูดกับท่านผู้โง่ไม่ฉลาด,   ท่านไม่รู้วัตถุ   ไม่รู้อาบัติ  ไม่รู้การ
โจท.   ทับถมว่า   แม้ท่านก็ไม่รู้อะไร ๆ ยังอยากจะพูด.
            บทว่า   ปจฺจาโรเปติ - ยกโทษขึ้น คือ  กล่าวบทมีอาทิว่า   แม้
ท่านแหละชื่อว่ายกโทษขึ้น คือ ปรับอาบัติ.   บทว่า  ปฎิกโรหิ - ทำคืน
ท่านแสดงไว้ว่า   ท่านจงแสดงเทศนาคามินี   คือ  การแสดงอาบัติ   ท่านจง
๑. อภิ. วิ. ๓๕/๑๐๑๗.
๒. ในสัมโมหะว่า ตั้งอยู่โดยความกล่าวอย่างฉับไว.