๑๑๔๘ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑
| บทว่า ทสหิ อกุสลกมฺมปเถหิ - โลกสันนิวาสประกอบด้วย | ||
| อกุศลกรรมบถ ๑๐ อกุสลกรรมบถ ๑๐ เป็นไฉน ? อกุศลกรรมบถ ๑๐๑ | ||
| เหล่านี้ คือ ปาณาติบาต ๑ อทินนาทาน ๑ กาเมสุมิจฉาจาร ๑ | ||
| มุสาวาท ๑ ปิสุณาวาจา ๑ ผรุสวาจา ๑ สัมผัปปลาปะ ๑ อภิชฌา ๑ | ||
| พยาบาท ๑ มิจฉาทิฏฐิ ๑. | ||
| ในบทนั้นมีความดังนี้ ชื่อว่า อกุสลกัมมบถ เพราะอกุศล | ||
| กรรมเหล่านั้นเป็นทางแห่งทุคติ. | ||
| บทว่า สมนฺนาคโต คือ มีความพรั่งพร้อม. | ||
| บทว่า ทสหิ สญฺโชเนหิ - โลกสันนิวาสถูกสังโยชน์ ๑. | ||
| คล้องไว้. สังโยชน์ ๑๐ เป็นไฉน ? สังโยชน์ ๑๐๒ เหล่านี้ คือ กาม- | ||
| ราคะ ๑ ปฏิฆะ ๑ มานะ ๑ ทิฏฐิ ๑ วิจิกิจฉา ๑ สีลัพพตปรามาส ๑ | ||
| ภววาคะ ๑ อิสสา ๑ มัจฉริยะ ๑ อวิชชา ๑. | ||
| บทว่า มิจฺฉตฺตา - โลกสันนิวาสดิ่งลง เพราะมิจฉัตตะได้กล่าว | ||
| ไว้แล้ว. | ||
| บทว่า ทสวตฺถุกาย มจฺฉาทิฏิยา - โลกสันนิวาสประกอบ | ||
| ด้วยมิจฉาทิฏฐิ มีวัตถุ ๑๐. มิจฉาทิฏฐิ มีวัตถุ ๑๐ เป็นไฉน ? | ||
| มิจฉาทิฏฐิ มีวัตถุ ๑๐๓ คือ ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ๑ การบวงสรวง | ||
| ไม่มีผล ๑ การบูชาไม่มีผล ๑ วิบากอันเป็นผลของกรรมที่ทำดีทำชั่ว | ||
| ๑. ที. ปา. ๑๑/๔๗๐. ๒. อภิ. วิ.๓๕/๑๐๒๙. ๓. อภิ. วิ. ๓๕/๑๐๓๑. | ||
| ไม่มี ๑ โลกนี้ไม่มี ๑ โลกหน้าไม่มี ๑ มารดาไม่มี ๑ บิดาไม่มี ๑ | ||
| โอปปาติกสัตว์ไม่มี ๑ สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติดี ปฏิบัติชอบ ทำให้ | ||
| แจ้ง โลกนี้ โลกหน้า ด้วยอภิญญา แล้วรู้ด้วยตนเอง ไม่มีในโลก ๑. | ||
| ในบทเหล่านั้น บทว่า ทสวตฺถุกา ชื่อว่า วัตถุ ๑๐ เพราะ | ||
| มีวัตถุ ๑๐. | ||
| บทว่า นตฺถิ ทินฺนํ คือ รู้ว่า ชื่อว่า ทานที่ให้แล้ว ย่อม | ||
| มีผล, สามารถให้อะไร ๆ แก่ใคร ๆ ได้. แต่คนมิจฉาทิฏฐิ ถือว่า วิบาก | ||
| อันเป็นผลของทานที่ให้แล้วไม่มี. | ||
| บทว่า นตฺถิ ยิฏฺํ คือ มหายาโค๑ - การบวงสรวงอย่างใหญ่ | ||
| ท่านเรียกว่า ยิฏฺํ, รู้ว่าการบวงสรวงนั้นสามารถให้ผลได้. แต่คน | ||
| มิจฉาทิฏฐิ ถือว่า วิบากอันเป็นผลของการบวงสรวงนั้นไม่มี. | ||
| บทว่า หุตํ คือการทำมงคลด้วยการบูชาต้อนรับ, รู้ว่าการทำนั้น | ||
| ให้ผล. แต่คนมิจฉาทิฏฐิถือว่า ผลอันเป็นของการบูชานั้นไม่มี. | ||
| ในบทว่า สุกฏทุกฺกฏานํ นี้ ได้แก่ กุศลกรรม ๑๐ ชื่อว่า | ||
| กรรมดี, อกุศลกรรมบถ ๑๐ ชื่อว่ากรรมชั่ว. รู้ความที่กรรมเหล่านั้น | ||
| มีผล. แต่คนมิจฉาทิฏฐิถือว่า วิบากอันเป็นผลไม่มี. | ||
| บทว่า นตฺถิ อยํ โลโก คือ คนมิจฉาทิฏฐิถือว่า ผู้ตั้งอยู่ | ||
| ในโลกอื่นไม่มีในโลกนี้. | ||
| ๑. มหายาโค ๕ คือ อสฺสเมโธ ปุริสเมโธ นิรคฺโค สมฺมาปาโส วาขเปยฺโย | ||